ΙΡΑΝ: Η ΔΙΑΚΟΠΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΚΡΥΒΕΙ ΠΑΡΑΒΙΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΚΛΙΜΑΚΟΥΜΕΝΗ ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΑ ΚΑΤΑΣΤΟΛΗ ΤΩΝ ΔΙΑΔΗΛΩΤΡΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΔΗΛΩΤΩΝ
Μετά τη διακοπή στην πρόσβαση στο διαδίκτυο και των τηλεπικοινωνιών που επέβαλαν οι ιρανικές αρχές στις 8 Ιανουαρίου 2026, καθώς εντάθηκαν οι διαδηλώσεις σε όλη τη χώρα από το ξεκίνημά τους στις 28 Δεκεμβρίου 2025, η Rebecca White, Ερευνήτρια στο Security Lab της Διεθνούς Αμνηστίας, δήλωσε:
«Οι ιρανικές αρχές έχουν για άλλη μια φορά αποκλείσει σκόπιμα την πρόσβαση στο διαδίκτυο εντός του Ιράν, προκειμένου να αποκρύψουν την πραγματική έκταση των σοβαρών παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των εγκλημάτων κατά του διεθνούς δικαίου που διαπράττουν για να καταστείλουν τις μεγαλύτερες διαμαρτυρίες σε εθνικό επίπεδο από την εξέγερση με σύνθημα «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία» (Woman Life Freedom) το 2022. Αυτή η γενική διακοπή του διαδικτύου όχι μόνο αποκρύπτει τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αλλά αποτελεί και η ίδια σοβαρή παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
«Η πρόσβαση στο διαδίκτυο είναι ένα βασικό ανθρώπινο δικαίωμα και απαραίτητο σε περιόδους διαμαρτυριών. Τα κράτη έχουν χρησιμοποιήσει επανειλημμένα τις διακοπές στην πρόσβαση στο διαδίκτυο ως μέσο για να σιγήσουν τη διαφωνία και να κρύψουν την αλήθεια. Οι διακοπές στην πρόσβαση στο διαδίκτυο βυθίζουν τους ανθρώπους σε ψηφιακό σκοτάδι, εμποδίζοντας όσες και όσους βρίσκονται μέσα στη χώρα να λαμβάνουν πληροφορίες ή να τις μοιράζονται με τον έξω κόσμο. Αυτό γίνεται απολύτως σκόπιμα. Εμποδίζει την τεκμηρίωση των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των παράνομων δολοφονιών από τις δυνάμεις ασφαλείας, και διαιωνίζει την ατιμωρησία για αυτά τα κρατικά εγκλήματα».
— Rebecca White, Ερευνήτρια στο Security Lab της Διεθνούς Αμνηστίας
«Οι ιρανικές αρχές έχουν χρησιμοποιήσει στο παρελθόν διακοπές στην πρόσβαση στο διαδίκτυο για να περιορίσουν τις επικοινωνίες και την πρόσβαση σε πληροφορίες. Τον Νοέμβριο του 2019, οι δυνάμεις ασφαλείας σκότωσαν παράνομα εκατοντάδες διαδηλώτριες, διαδηλωτές και περαστικούς κατά τη διάρκεια πενθήμερων διαδηλώσεων, ενώ οι αρχές επέβαλαν σχεδόν πλήρη διακοπή λειτουργίας του διαδικτύου. Οι αρχές επέβαλαν εκ νέου διακοπές στην πρόσβαση στο διαδίκτυο κατά τη διάρκεια της εξέγερσης με σύνθημα «Γυναίκα Ζωή Ελευθερία» (Woman Life Freedom) από τον Σεπτέμβριο έως τον Δεκέμβριο του 2022, καθώς οι δυνάμεις ασφαλείας σκότωσαν παράνομα εκατοντάδες διαδηλώτριες, διαδηλωτές και περαστικούς.
«Το δικαίωμα διαμαρτυρίας επεκτείνεται και στους ψηφιακούς χώρους. Οι γενικές ή πλήρεις διακοπές στην πρόσβαση στο διαδίκτυο είναι εγγενώς δυσανάλογες σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο για τα ανθρώπινα δικαιώματα και δεν πρέπει ποτέ να επιβάλλονται, ακόμη και σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης. Οι ιρανικές αρχές πρέπει να αποκαταστήσουν αμέσως την πλήρη πρόσβαση στο διαδίκτυο.
Με τις αναφορές για αυξανόμενο αριθμό θανάτων στο Ιράν, η Διεθνής Αμνηστία επαναλαμβάνει τις εκκλήσεις της για επείγουσα παγκόσμια διπλωματική δράση, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο περαιτέρω αιματοχυσίας εν μέσω της διακοπής στην πρόσβαση στο διαδίκτυο, η οποία παρέχει κάλυψη στις δυνάμεις ασφαλείας που διαπράττουν σοβαρές παραβιάσεις».
Ιστορικό
Από τις 28 Δεκεμβρίου 2025, οι ιρανικές αρχές έχουν προχωρήσει σε βίαιη καταστολή των διαδηλωτριών και διαδηλωτών σε ολόκληρη τη χώρα, με παράνομη χρήση βίας, πυροβόλων όπλων και μαζικές αυθαίρετες συλλήψεις. Η καταστολή είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο τουλάχιστον 28 διαδηλωτριών, διαδηλωτών και περαστικών, μεταξύ των οποίων και παιδιά, σε 13 πόλεις οκτώ επαρχιών μεταξύ 31 Δεκεμβρίου 2025 και 3 Ιανουαρίου 2026. Η Διεθνής Αμνηστία διερευνά αναφορές ότι οι δυνάμεις ασφαλείας έχουν εντείνει τη χρήση παράνομης θανατηφόρας βίας από την επιβολή της διακοπής του διαδικτύου, προκαλώντας περαιτέρω θανάτους και τραυματισμούς.
Οι διαδηλώσεις ξέσπασαν στις 28 Δεκεμβρίου 2025 στην πρωτεύουσα του Ιράν, Τεχεράνη, με αφορμή την απότομη κατάρρευση του νομίσματος και την εκτίναξη του πληθωρισμού. Έκτοτε έχουν εξαπλωθεί σε ολόκληρη τη χώρα, με τις διαδηλώτριες και τους διαδηλωτές να ζητούν την πτώση του συστήματος της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
