ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΑΜΝΗΣΤΙΑΣ 2025/26: Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Ο κόσμος βρίσκεται στο χείλος μιας επικίνδυνης νέας εποχής, που κατευθύνεται από τις επιθέσεις ισχυρών κρατών, εταιρειών και κινημάτων κατά των δικαιωμάτων κατά του συλλογικού συστήματος δράσης και συνεργασίας μεταξύ χωρών, του διεθνούς δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, προειδοποίησε σήμερα η Διεθνής Αμνηστία κατά την παρουσίαση της ετήσιας έκθεσής της, «Η Κατάσταση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στον Κόσμο». Τα κράτη, οι διεθνείς οργανισμοί και η κοινωνία των πολιτών πρέπει να απορρίψουν την πολιτική του κατευνασμού και να αντισταθούν συλλογικά σε αυτές τις επιθέσεις, προκειμένου να αποτρέψουν την εδραίωση αυτής της νέας τάξης, ανέφερε η οργάνωση στην αξιολόγησή της για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε 144 χώρες.

«Αντιμετωπίζουμε την πιο δύσκολη στιγμή της εποχής μας. Η ανθρωπότητα δέχεται επίθεση από διακρατικά κινήματα κατά των δικαιωμάτων και αδηφάγες κυβερνήσεις αποφασισμένες να επιβάλουν την κυριαρχία τους μέσω παράνομων πολέμων και απροκάλυπτου οικονομικού εκβιασμού», δήλωσε η Γενική Γραμματέας της Διεθνούς Αμνηστίας, Agnès Callamard.

«Εδώ και χρόνια, η Διεθνής Αμνηστία καταγγέλλει τη σταδιακή διάλυση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε κάθε γωνιά του κόσμου, προειδοποιώντας για τις συνέπειες της κατάφωρης παραβίασης των κανόνων από κυβερνήσεις και εταιρικούς φορείς. Έχουμε επίσης αποδείξει επανειλημμένα πώς τα δύο μέτρα και δύο σταθμά και η επιλεκτική τήρηση του διεθνούς δικαίου έχουν αποδυναμώσει το συλλογικό σύστημα δράσης και συνεργασίας μεταξύ χωρών και τη λογοδοσία.

Αυτό που κάνει αυτή τη στιγμή θεμελιωδώς διαφορετική είναι ότι δεν καταγράφουμε πλέον τη διάβρωση στα περιθώρια του συστήματος. Πρόκειται για άμεση επίθεση από τους ισχυρότερους παράγοντες στα θεμέλια των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της διεθνούς έννομης τάξης που βασίζεται σε κανόνες,  με σκοπό τον έλεγχο, την ατιμωρησία και το κέρδος.

«Η κλιμακούμενη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή είναι προϊόν αυτής της κατάπτωσης στην ανομία. Μετά τις αρχικές παράνομες επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ, που παραβίασαν τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και προκάλεσαν τα χωρίς διάκριση αντίποινα του Ιράν, η σύγκρουση μετατράπηκε γρήγορα σε ανοιχτό πόλεμο εναντίον αμάχων και πολιτικών υποδομών, επιδεινώνοντας τα ήδη καταστροφικά δεινά των ανθρώπων σε ολόκληρη την περιοχή. Τώρα κατακλύζει χώρες σε όλο τον κόσμο, επηρεάζει πληθυσμούς παντού και απειλεί τα μέσα διαβίωσης εκατομμυρίων ανθρώπων. Αυτό συμβαίνει όταν οι κανόνες, οι θεσμοί και το νομικό πλαίσιο που έχουν δημιουργηθεί με κόπο για την προστασία της ανθρωπότητας υπονομεύονται με σκοπό την κυριαρχία».

«Η ετήσια έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας για το 2025 δεν περιορίζεται πλέον σε προειδοποιήσεις για επικείμενη κατάρρευση, αλλά καταγράφει μια κατάρρευση που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη και αποκαλύπτει τις καταστροφικές συνέπειές της για τα ανθρώπινα δικαιώματα, την παγκόσμια σταθερότητα και τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων από το 2026 και έπειτα. Καλεί τα κράτη σε όλο τον κόσμο να απορρίψουν επειγόντως την πολιτική του κατευνασμού που υιοθετήθηκε το 2025, να ξεπεράσουν τον φόβο και να αντισταθούν με λόγια και πράξεις στην οικοδόμηση μιας ωφελιμιστικής παγκόσμιας τάξης».

Οι αδηφάγες επιθέσεις επιταχύνουν την καταστροφή του διεθνούς δικαίου

Η έκθεση «Η Κατάσταση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στον Κόσμο» και η τεκμηρίωση της Διεθνούς Αμνηστίας μέχρι στιγμής φέτος, περιγράφουν λεπτομερώς τα εγκλήματα κατά του διεθνούς δικαίου και τις αυξανόμενες επιθέσεις στο διεθνές σύστημα δικαιοσύνης, τα οποία βλάπτουν σοβαρά τα θεμέλια που στηρίζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα παγκοσμίως.

Το Ισραήλ συνεχίζει τόσο τη γενοκτονία εναντίον των Παλαιστινίων στη Γάζα, παρά τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός του Οκτωβρίου 2025, όσο και το σύστημα απαρτχάιντ εναντίον των Παλαιστινίων, ενώ επιταχύνει την επέκταση των παράνομων οικισμών στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, συμπεριλαμβανομένης της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, και λαμβάνει μέτρα προς την προσάρτησή τους. Οι ισραηλινές αρχές επιτρέπουν ή ενθαρρύνουν όλο και περισσότερο τους εποίκους να επιτίθενται και να τρομοκρατούν τις Παλαιστίνιες και τους Παλαιστίνιους με ατιμωρησία, ενώ εξέχοντες αξιωματούχοι έχουν επαινέσει και δοξάσει τη βία εναντίον των Παλαιστινίων, συμπεριλαμβανομένων των αυθαίρετων συλλήψεων και των βασανιστηρίων κρατουμένων.

Ένα αγόρι από την Παλαιστίνη κάθεται πάνω σε έναν πυραύλο που δεν εξερράγη στη συνοικία Al-Rimal στην πόλης της Γάζας στις 12 Νοεμβρίου 2025.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής έχουν διαπράξει πάνω από 150 εξωδικαστικές εκτελέσεις βομβαρδίζοντας σκάφη στην Καραϊβική και τον Ειρηνικό, ενώ τον Ιανουάριο του 2026 προέβησαν σε επιθετικές ενέργειες κατά της Βενεζουέλας. Η Ρωσία έχει εντείνει τις αεροπορικές επιθέσεις της εναντίον κρίσιμων πολιτικών υποδομών στην Ουκρανία, ενώ ο στρατός της Μιανμάρ χρησιμοποίησε μηχανοκίνητα αλεξίπτωτα πλαγιάς για να ρίξει εκρηκτικά πυρομαχικά σε χωριά πέρυσι, σκοτώνοντας δεκάδες αμάχους, μεταξύ των οποίων και παιδιά.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν τροφοδοτήσει τη σύγκρουση στο Σουδάν παρέχοντας προηγμένο κινεζικό οπλισμό στις Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης, οι οποίες ανέλαβαν τον έλεγχο του Ελ Φασέρ τον περασμένο Οκτώβριο μετά από 18μηνη πολιορκία της πόλης και διέπραξαν μαζικές δολοφονίες αμάχων και σεξουαλική βία. Στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (DRC), η ένοπλη ομάδα M23, με την ενεργή υποστήριξη της Ρουάντα, κατέλαβε τις πόλεις Γκόμα και Μπουκάβου σκότωσε παράνομα αμάχους και βασάνισε κρατούμενες/ους.

Στις αρχές του 2026, η παράνομη χρήση βίας από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν, κατά παράβαση του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, προκάλεσε αντίποινα του Ιράν εναντίον του Ισραήλ και των χωρών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου, ενώ το Ισραήλ ενέτεινε τις επιθέσεις του εναντίον του Λιβάνου. Από τη δολοφονία περισσότερων από 100 παιδιών σε μια παράνομη αμερικανική επίθεση σε σχολείο στο Ιράν, έως τις καταστροφικές επιθέσεις όλων των πλευρών σε ενεργειακές υποδομές, η σύγκρουση έχει θέσει σε κίνδυνο τη ζωή και την υγεία εκατομμυρίων αμάχων και απειλεί να προκαλέσει τεράστια, προβλεπόμενη και μακροπρόθεσμη ζημιά στους αμάχους και στο περιβάλλον, επηρεάζοντας την πρόσβαση στην ενέργεια, την υγειονομική περίθαλψη, τα τρόφιμα και το νερό σε μια ήδη ταραγμένη περιοχή και πέραν αυτής.

Στο Αφγανιστάν, οι Ταλιμπάν ενέτειναν τις καταπιεστικές πολιτικές τους κατά του γυναικείου πληθυσμού, με περαιτέρω απαγορεύσεις που τους στερούν την πρόσβαση στην εκπαίδευση, την εργασία και την ελευθερία κίνησης, ενώ στο Ιράν, οι αρχές σφάγιασαν διαδηλώτριες και διαδηλωτές τον Ιανουάριο του 2026, σε μια από τις πιθανά πιο θανατηφόρες καταστολές των τελευταίων δεκαετιών.

Οι ΗΠΑ, το Ισραήλ και η Ρωσία υπονόμευσαν περαιτέρω τους διεθνείς μηχανισμούς λογοδοσίας, και ειδικότερα το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, πέρυσι. Η κυβέρνηση Τραμπ επέβαλε κυρώσεις κατά του προσωπικού του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, των συνεργατών του και της Ειδικής Εισηγήτριας του ΟΗΕ για τα Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη, ενώ ρωσικά δικαστήρια εξέδωσαν εντάλματα σύλληψης κατά αξιωματούχων του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου. Αρκετά άλλα κράτη αποχώρησαν ή ανακοίνωσαν την πρόθεσή τους να αποχωρήσουν από το Καταστατικό της Ρώμης και τις συνθήκες που απαγορεύουν τα πυρομαχικά διασποράς και τις νάρκες κατά προσωπικού.

Ουκρανοί πυροσβέστες προσπαθούν να σβήσουν μια πυρκαγιά σε μια πολυκατοικία, μετά από ρωσικούς βομβαρδισμούς που έπληξαν την πόλη Kostiantynivka της Ουκρανίας, στις 22 Αυγούστου 2025.

Η συντριπτική πλειοψηφία των κρατών δεν ήταν διατεθειμένη ή δεν ήταν σε θέση να καταγγείλει με συνέπεια τις επιθετικές πράξεις των ΗΠΑ, της Ρωσίας, του Ισραήλ ή της Κίνας, ούτε να επιτύχει διπλωματικές λύσεις. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη υιοθέτησαν μια υποχωρητική στάση απέναντι στις επιθέσεις των ΗΠΑ κατά του διεθνούς δικαίου και του συλλογικού συστήματος δράσης και συνεργασίας μεταξύ χωρών. Απέτυχαν να αναλάβουν ουσιαστική δράση για να σταματήσουν τη γενοκτονία του Ισραήλ ή να θέσουν τέλος στις ανεύθυνες μεταφορές όπλων και τεχνολογίας που τροφοδοτούν εγκλήματα κατά του διεθνούς δικαίου σε όλο τον κόσμο. Επίσης, δεν ήταν διατεθειμένες να θεσπίσουν απαγορευτικές διατάξεις για την προστασία των στόχων των αμερικανικών κυρώσεων, συμπεριλαμβανομένων των δικαστών και των εισαγγελέων του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου. Η Ιταλία και η Ουγγαρία αρνήθηκαν να συλλάβουν άτομα που υπόκεινται σε εντάλματα του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου στο έδαφός τους, ενώ η Γαλλία, η Γερμανία και η Πολωνία υπονόησαν ότι θα πράξουν το ίδιο.

«Οι ηγέτες του κόσμου έχουν δείξει υπερβολική υποταγή απέναντι στις επιθέσεις κατά του διεθνούς δικαίου και του συλλογικού συστήματος δράσης και συνεργασίας μεταξύ χωρών. Η σιωπή και η αδράνειά τους είναι ασυγχώρητες. Είναι ηθικά καταδικαστέες και δεν θα φέρουν τίποτα άλλο παρά υποχώρηση, ήττα και την εξάλειψη δεκαετιών επιτευγμάτων στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που έχουν αποκτηθεί με αγώνα. Το να κατευνάζουμε τους επιτιθέμενους σημαίνει να ρίχνουμε λάδι στη φωτιά που θα μας κάψει όλες και όλους και θα καταστρέψει το μέλλον για τις επόμενες γενιές», δήλωσε η Agnès Callamard.

«Κάποιες/οι μπορεί να μπουν στον πειρασμό να απορρίψουν το σύστημα που έχει οικοδομηθεί τα τελευταία 80 χρόνια ως μια απλή ψευδαίσθηση. Αυτό σημαίνει να αγνοήσουμε τα επιτεύγματα που αποκτήθηκαν με σκληρό αγώνα για την αναγνώριση των καθολικών δικαιωμάτων, την υιοθέτηση πολλαπλών διεθνών συμβάσεων και εθνικών νόμων που προστατεύουν από τη φυλετική διάκριση και τη βία κατά των γυναικών, κατοχυρώνουν τα δικαιώματα των εργαζομένων και των συνδικάτων και αναγνωρίζουν τα δικαιώματα των αυτοχθόνων λαών. Σημαίνει να ξεχάσουμε τη φτώχεια που αντιμετωπίστηκε, τα αναπαραγωγικά δικαιώματα που ενισχύθηκαν και τη δικαιοσύνη που αποδόθηκε όταν τα κράτη επέλεξαν να υποστηρίξουν τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και την Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

«Τα πολιτικά και οικονομικά αρπακτικά, και όσες και όσοι τα διευκολύνουν, κηρύσσουν το συλλογικό σύστημα δράσης και συνεργασίας μεταξύ χωρών νεκρό όχι επειδή είναι αναποτελεσματικό, αλλά επειδή δεν εξυπηρετεί την ηγεμονία και τον έλεγχό τους. Η απάντηση δεν είναι να το χαρακτηρίσουμε ψευδαίσθηση ή ανεπανόρθωτο, αλλά να αντιμετωπίσουμε τις αποτυχίες του, να τερματίσουμε την επιλεκτική εφαρμογή του και να συνεχίσουμε να το μετασχηματίζουμε, ώστε να είναι πλήρως ικανό να υπερασπίζεται όλους τους ανθρώπους με την ίδια αποφασιστικότητα».

Εντατικοποίηση των επιθέσεων κατά της κοινωνίας των πολιτών σε όλο τον κόσμο

Η εξάπλωση των επιθέσεων κατά της Κοινωνίας των Πολιτών και των κοινωνικών κινημάτων εντάθηκε το 2025, με συνεχείς προσπάθειες να φιμωθούν και να αποδυναμωθούν οι υπερασπίστριες και οι υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι οργανώσεις και όσες και όσοι διαφωνούν, οι οποίες εξαπλώθηκαν σε σχεδόν κάθε γωνιά του κόσμου.

Οι αρχές στο Νεπάλ και την Τανζανία υπήρξαν αναίσχυντες κατά την παράνομη χρήση θανατηφόρας βίας για την καταστολή διαδηλώσεων που εξέφραζαν πολιτικά και κοινωνικοοικονομικά παράπονα. Οι κυβερνήσεις του Αφγανιστάν, της Κίνας, της Αιγύπτου, της Ινδίας, της Κένυας, των ΗΠΑ και της Βενεζουέλας, μεταξύ άλλων, κατέστειλαν επίσης βίαια διαδηλώσεις, ποινικοποίησαν τη διαφωνία μέσω αντιτρομοκρατικών νόμων και νόμων για την ασφάλεια, ή χρησιμοποίησαν καταχρηστικές αστυνομικές τακτικές, εξαναγκαστικές εξαφανίσεις ή εξωδικαστικές εκτελέσεις.

Ανάβουν φωτιές καθώς διαδηλώτριες και διαδηλωτές συγκεντρώνονται στις 8 Ιανουαρίου 2026 στην Τεχεράνη του Ιράν. 

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι αρχές απαγόρευσαν τη δράση του Palestine Action, ενός δικτύου διαμαρτυρίας άμεσης δράσης που στοχεύει κυρίως τους ισραηλινούς κατασκευαστές όπλων και τις θυγατρικές τους, βάσει υπερβολικά ευρέων αντιτρομοκρατικών νόμων, και συνέλαβαν περισσότερους από 2.700 ανθρώπους επειδή αντιτάχθηκαν ειρηνικά στην απαγόρευση. Το Ανώτατο Δικαστήριο του Ηνωμένου Βασιλείου έκρινε αυτό το μέτρο παράνομο τον Φεβρουάριο του 2026. Η κυβέρνηση έχει ασκήσει έφεση κατά της απόφασης.

Οι τουρκικές αρχές συνέλαβαν εκατοντάδες ειρηνικούς διαδηλωτές και διαδηλώτριες μετά τη σύλληψη του δημάρχου της Κωνσταντινούπολης και υποψηφίου για την προεδρία Εκρέμ Ιμάμογλου, ο οποίος συγκαταλέγεται μεταξύ των 400 και πλέον ατόμων που αντιμετωπίζουν διώξεις για πολιτικούς λόγους με κατηγορία για φερόμενη διαφθορά.

Οι αρχές των Ηνωμένων Πολιτειών εξαπέλυσαν μια παράνομη εκστρατεία καταστολής εναντίον μεταναστριών, μεταναστών, προσφυγισσών, προσφύγων και αιτουσών και αιτούντων άσυλο, προβαίνοντας σε περιττή και υπερβολική χρήση βίας, διαμόρφωση προφίλ με βάση φυλετικά χαρακτηριστικά (racial profiling), αυθαίρετες κρατήσεις, καθώς και πρακτικές που ισοδυναμούσαν με βασανιστήρια και αναγκαστικές εξαφανίσεις. Στη Λατινική Αμερική, κράτη όπως ο Ισημερινός, το Ελ Σαλβαδόρ, η Νικαράγουα, η Παραγουάη, το Περού και η Βενεζουέλα υιοθέτησαν ή αναμόρφωσαν νομικά πλαίσια που επιβάλλουν δυσανάλογους ελέγχους στις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, επηρεάζοντας άμεσα την ικανότητά τους να λειτουργούν, να έχουν πρόσβαση σε πόρους, να υποστηρίζουν τις κοινότητες και να υπερασπίζονται τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Μια φωτογραφία από ψηλά δείχνει διαδηλώτριες και διαδηλωτές συγκεντρωμένους έξω από το Κοινοβούλιο του Νεπάλ κατά τη διάρκεια διαδήλωσης στο Κατμαντού στις 8 Σεπτεμβρίου 2025, με την οποία καταδικάζουν τις απαγορεύσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τη διαφθορά της κυβέρνησης.

Πολλές κυβερνήσεις, με τη βοήθεια εταιρικών παραγόντων, χρησιμοποίησαν λογισμικό υποκλοπών και ψηφιακή λογοκρισία για να περιορίσουν την ελευθερία της έκφρασης και το δικαίωμα στην ενημέρωση. Οι αρχές των ΗΠΑ χρησιμοποίησαν εργαλεία παρακολούθησης που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη για να στοχοποιήσουν ξένες φοιτήτριες και φοιτητές που εξέφραζαν αλληλεγγύη προς τις Παλαιστίνιες και τους Παλαιστινίους, με συλλήψεις και απελάσεις. Η κυβέρνηση της Σερβίας χρησιμοποίησε λογισμικό υποκλοπών και εργαλεία ψηφιακής εγκληματολογίας εναντίον διαδηλωτριών και διαδηλωτών φοιτητών, της Kοινωνίας των Πολιτών και δημοσιογράφων. Οι αρχές της Κένυας εφάρμοσαν συστηματικά τακτικές καταστολής με τη βοήθεια της τεχνολογίας, συμπεριλαμβανομένων διαδικτυακών εκφοβισμών, απειλών, υποκίνησης μίσους και παράνομης παρακολούθησης, για να καταστείλουν τις διαδηλώσεις που διοργάνωσαν νέοι.

Οι ΗΠΑ, ο Καναδάς, η Γαλλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, μεταξύ άλλων, ανακοίνωσαν ή θέσπισαν δραστικές περικοπές στους προϋπολογισμούς της για διεθνή ανθρωπιστική βοήθεια, παρότι γνώριζαν ότι αυτές θα οδηγούσαν πιθανότατα σε εκατομμύρια θανάτους που θα μπορούσαν να αποφευχθούν, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις δεσμεύτηκαν παράλληλα για τεράστιες αυξήσεις σε στρατιωτικές δαπάνες. Αυτό είχε καταστροφικές επιπτώσεις στις προσπάθειες των ΜΚΟ για την προώθηση της ελευθερίας του Τύπου, για την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή, για την ισότητα των φύλων, για την προστασία των προσφυγισσών, των προσφύγων, των μεταναστριών, των μεταναστών και των αιτουσών και αιτούντων άσυλο, καθώς και για την παροχή υγειονομικής περίθαλψης και τη διασφάλιση των σεξουαλικών και αναπαραγωγικών δικαιωμάτων.

Πολλά κράτη συνέχισαν να αντιστέκονται στην καταπολέμηση της επιθετικής φοροαποφυγής και φοροδιαφυγής από δισεκατομμυριούχους και εταιρικούς γίγαντες, ενώ παράλληλα αποδυνάμωσαν περαιτέρω τους περιορισμούς στην εταιρική εξουσία. Στις ΗΠΑ, οι στρατηγικές αγωγές κατά της συμμετοχής του κοινού (SLAPPs) είχαν αποθαρρυντικό αποτέλεσμα στην κοινωνία των πολιτών, με μία τέτοια αγωγή να καταλήγει σε δικαστική απόφαση που υποχρέωσε τη Greenpeace να πληρώσει σε μια εταιρεία ορυκτών καυσίμων 345 εκατομμύρια δολάρια (ποσό μειωμένο από τα αρχικά 660 εκατομμύρια δολάρια).

Σε ένα πλαίσιο όπου ο πρόεδρος των ΗΠΑ χαρακτήριζε την κλιματική αλλαγή ως «απάτη», οι κυβερνήσεις δεν έκαναν ούτε στο ελάχιστο αρκετά για να αντιμετωπίσουν τον αναγκαστικό εκτοπισμό λόγω κλιματικής αλλαγής, να πραγματοποιήσουν μια δίκαιη μετάβαση μακριά από τα ορυκτά καύσιμα ή να αυξήσουν επαρκώς τη χρηματοδότηση για τη δράση για το κλίμα – ακόμη και όταν το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον προειδοποίησε ότι ο κόσμος βρίσκεται σε πορεία να φτάσει τους 3°C πάνω από τα προ-βιομηχανικά επίπεδα έως το 2100.

«Ποια εναλλακτική λύση προσφέρουν όσες και όσοι καλλιεργούν τον φόβο και τον πανικό σ’ αυτό το ατελές παγκόσμιο πείραμα που επιμένουν τόσο πολύ να καταστρέψουν; Η παγκόσμια τάξη που προτείνουν είναι μια τάξη που χλευάζει και απορρίπτει τη φυλετική, την έμφυλη και την κλιματική δικαιοσύνη, αντιμετωπίζει την κοινωνία των πολιτών ως εχθρό και απορρίπτει τη διεθνή αλληλεγγύη. Βασίζεται στη φίμωση της διαφωνίας, στην εργαλειοποίηση των νόμων και στην απανθρωποποίηση όσων θεωρούνται ως «οι άλλοι». Η κοσμοθεωρία τους δεν βασίζεται στον σεβασμό της κοινής μας ανθρωπιάς, αλλά στη στρατιωτική δύναμη, την εμπορική κυριαρχία και την τεχνολογική ηγεμονία. Είναι, τελικά, μια κοσμοθεωρία χωρίς ηθική πυξίδα», δήλωσε η Agnès Callamard.

Διαδηλώτριες, διαδηλωτές, Κοινωνία των Πολιτών και διεθνείς οργανισμοί ηγούνται των προσπαθειών αντίστασης, ανατροπής και αλλαγής

Απτόητοι από τις αντιξοότητες, εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο αντιστέκονται στην αδικία και τις αυταρχικές πρακτικές.

Οι διαδηλώσεις της Γενιάς Ζ σάρωσαν πάνω από δώδεκα χώρες το 2025, συμπεριλαμβανομένων της Ινδονησίας, της Κένυας, της Μαδαγασκάρης, του Μαρόκου, του Νεπάλ και του Περού, ενώ περίπου 300.000 άνθρωποι αψήφησαν την απαγόρευση της Ουγγαρίας για το Budapest Pride, προκειμένου να υπερασπιστούν τα δικαιώματα της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας. Στις αρχές του 2026, διαδηλώτριες και διαδηλωτές από το Λος Άντζελες έως τη Μινεάπολη οργανώθηκαν σε κάθε δρόμο και σε κάθε τετράγωνο ενάντια στις βίαιες και εξαιρετικά στρατιωτικοποιημένες επιδρομές των αμερικανικών αρχών μετανάστευσης.

Πέρυσι, μαζικές διαδηλώσεις κατά της γενοκτονίας που διαπράττει το Ισραήλ εξαπλώθηκαν σε όλο τον κόσμο, ενώ ανθρωπιστές από περισσότερες από 40 χώρες οργάνωσαν στόλους για να εκφράσουν την αλληλεγγύη τους προς τις Παλαιστίνιες και τους Παλαιστινίους. Ο παγκόσμιος ακτιβισμός κατά της ροής όπλων προς το Ισραήλ επεκτάθηκε, με λιμενεργάτες στη Γαλλία, την Ελλάδα, την Ιταλία, το Μαρόκο, την Ισπανία και τη Σουηδία να προσπαθούν να διακόψουν τις διαδρομές μεταφοράς όπλων. Ο ακτιβισμός και η νομική πίεση οδήγησαν επίσης αρκετές χώρες να περιορίσουν ή να απαγορεύσουν τις εξαγωγές όπλων προς το Ισραήλ.

Ένας διαδηλωτής κρατά ένα πανό κατά τη διάρκεια διαδήλωσης ενάντια στις επαναλαμβανόμενες διακοπές νερού και ρεύματος στο Antananarivo στη Μαδαγασκάρη στις 27 Σεπτεμβρίου 2025.

Ενώ πολλές κυβερνήσεις αποδέχτηκαν τις επιθέσεις κατά της διεθνούς δικαιοσύνης, αρκετά κράτη και φορείς αντιστάθηκαν σε αυτή την τάση, επιδεικνύοντας τη δέσμευσή τους στο συλλογικό σύστημα δράσης και συνεργασίας μεταξύ χωρών και το κράτος δικαίου. Ένας αυξανόμενος αριθμός αναγνώρισε ότι το Ισραήλ διαπράττει γενοκτονία και αρκετά κράτη προσχώρησαν στην Ομάδα της Χάγης, μια συλλογική πρωτοβουλία με σκοπό να λογοδοτήσει το Ισραήλ για παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου, και συνέβαλαν στην υπόθεση της Νότιας Αφρικής κατά του Ισραήλ ενώπιον του Διεθνούς Δικαστηρίου (ICJ).

Διαδηλώτριες και διαδηλωτές διαμαρτύρονται για την κατασκευή ενός κέντρου κράτησης μεταναστριών/ών, γνωστού ως «Alligator Alcatraz», στα Everglades κοντά στο Ochopee της Φλόριντα, στις 28 Ιουνίου 2025.

Οι Φιλιππίνες παρέδωσαν τον πρώην πρόεδρο Ροντρίγκο Ντουτέρτε στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για να αντιμετωπίσει κατηγορίες για το έγκλημα κατά της ανθρωπότητας λόγω δολοφονίας, και το δικαστήριο εξέδωσε εντάλματα σύλληψης εναντίον δύο ηγετών των Ταλιμπάν για διώξεις λόγω φύλου. Το Συμβούλιο της Ευρώπης και η Ουκρανία συμφώνησαν να ιδρύσουν το Ειδικό Δικαστήριο για το Έγκλημα της Επίθεσης κατά της Ουκρανίας, ενώ ένα υβριδικό δικαστήριο στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία καταδίκασε έξι πρώην μέλη μιας ένοπλης ομάδας για εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.

Το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ θέσπισε έναν ανεξάρτητο μηχανισμό έρευνας για το Αφγανιστάν, καθώς και μια αποστολή διερεύνησης των γεγονότων και μια Επιτροπή Έρευνας για την Ανατολική Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, ενώ επέκτεινε την εντολή της αποστολής διερεύνησης γεγονότων για το Ιράν. Σημειώθηκε σημαντική πρόοδος προς την κατεύθυνση μιας δεσμευτικής σύμβασης του ΟΗΕ για τη φορολογία και μιας Σύμβασης για τα Εγκλήματα κατά της Ανθρωπότητας, ενώ το Διεθνές Δικαστήριο και το Διαμερικανικό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων εξέδωσαν ιστορικές συμβουλευτικές γνωμοδοτήσεις που επιβεβαιώνουν τις υποχρεώσεις των κρατών να προστατεύσουν τα ανθρώπινα δικαιώματα αντιμετωπίζοντας τις κλιματικές καταστροφές.

Το 2026, περισσότερα κράτη άρχισαν να εκφράζουν την αντίθεσή τους στις αυταρχικές πρακτικές και τις επιθέσεις κατά της τάξης που βασίζεται σε κανόνες, με την ισπανική κυβέρνηση να υιοθετεί θέσεις αρχής, όμως τέτοιες πρωτοβουλίες πρέπει να υποστηρίζονται με αποφασιστική και διαρκή δράση.

«Από τους πολυσύχναστους δρόμους έως τα φόρουμ συνεργασίας, το 2025 έφερε ισχυρές ενδείξεις αντίστασης και αλληλεγγύης από διαδηλώτριες, διαδηλωτές, διπλωμάτες, πολιτικούς ηγέτες και πολλές/ούς άλλες/ους σε όλο τον κόσμο. Πρέπει να αξιοποιήσουμε το παράδειγμά τους και το θάρρος τους και να δημιουργήσουμε τολμηρές συμμαχίες για να επαναπροσδιορίσουμε, να ξαναχτίσουμε και να επαναφέρουμε την παγκόσμια τάξη γύρω από τα ανθρώπινα δικαιώματα, το κράτος δικαίου και τις πανανθρώπινες αξίες», δήλωσε η Agnès Callamard.

«Ας γίνει το 2026 η χρονιά που θα διεκδικήσουμε την ενεργό συμμετοχή μας και θα αποδείξουμε ότι η ιστορία δεν είναι απλώς κάτι που μας επιβάλλεται· τη φτιάχνουμε εμείς. Και για το καλό της ανθρωπότητας, η ώρα για να γράψουμε ιστορία είναι τώρα».

Διαβάστε ολόκληρη την ετήσια έκθεση εδώ.

Διαβάστε την ειδική ενότητα για την Ελλάδα εδώ.

Για περισσότερες πληροφορίες ή συνεντεύξεις, παρακαλούμε επικοινωνήστε με το γραφείο Τύπου του Ελληνικού Τμήματος της Διεθνούς Αμνηστίας: press@amnesty.org.gr