ΕΛΛAΔΑ: Η 17Η ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ ΣΤΙΓΜΑΤΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΣΤΡΑΤΟΔΙΚΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ ΕΙΣ ΒAΡΟΣ ΑΝΤΙΡΡΗΣΙΩΝ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗΣ

Δημοσιεύθηκε στις 15 Νοεμβρίου 2005, 00:00Εκτύπωση

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
15 Νοεμβρίου 2005
Την παραμονή της επετείου της εξέγερσης κατά της στρατιωτικής δικτατορίας (1967-1974), η Ελλάδα στέλνει άλλον έναν πολίτη της σε στρατοδικείο και ετοιμάζεται να ψηφίσει άλλον ένα νόμο που παραβιάζει τα ανθρώπινα δικαιώματα των αντιρρησιών συνείδησης. Η Διεθνής Αμνηστία, της οποίας το Ελληνικό Τμήμα ιδρύθηκε μετά την πτώση της δικτατορίας από ανθρώπους που είχαν φυλακιστεί κατά τη διάρκεια του στρατιωτικού καθεστώτος και είχαν υιοθετηθεί ως κρατούμενοι συνείδησης από τη διεθνή οργάνωση, εξέφρασε την έντονη ανησυχία της για τις εξελίξεις αυτές.

«Η Ελλάδα εξακολουθεί να καταδικάζει ανθρώπους επειδή ασκούν το δικαίωμά τους στην ελευθερία της σκέψης, της συνείδησης και της θρησκείας», είχε δηλώσει η Διεθνής Αμνηστία στις 18 Μαΐου 2005, όταν ο ιδεολογικός αντιρρησίας συνείδησης Νίκος Μπαλτούκας καταδικάστηκε από το Στρατοδικείο Ξάνθης σε ποινή φυλάκισης 15 μηνών με αναστολή με την κατηγορία της ανυποταξίας. Ο Νίκος Μπαλτούκας είχε υπηρετήσει τη στρατιωτική του θητεία στον ελληνικό στρατό το 1990-91 αλλά, όταν κλήθηκε για πενθήμερη εφεδρική στρατιωτική θητεία στις 31 Οκτωβρίου 2004, αρνήθηκε να παρουσιαστεί για λόγους συνείδησης «που επιβάλλει η ιδεολογική μου ταυτότητα και η ταξική μου θέση», όπως ανέφερε στη δήλωσή του. Η καταδίκη του Νίκου Μπαλτούκα αποτελεί παραβίαση του δικαιώματός του να αναπτύξει αντίρρηση συνείδησης ακόμα κι αν έχει στρατευθεί στο παρελθόν. Η εκδίκαση της έφεσής του έχει οριστεί για αύριο, 16 Νοεμβρίου, στο Αναθεωρητικό Στρατοδικείο Θεσσαλονίκης. Η Διεθνής Αμνηστία ζητά από τις ελληνικές αρχές να παύσουν τη δίωξη εναντίον του.

Παράλληλα, η Ελλάδα ετοιμάζεται να ψηφίσει έναν νέο νόμο, με τίτλο «Στρατολογία των Ελλήνων και άλλες διατάξεις». Η Διεθνής Αμνηστία διατύπωσε τις συστάσεις της στη Διαρκή Επιτροπή Εθνικής ʼμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων του Ελληνικού Κοινοβουλίου στις 2 Νοεμβρίου 2005, καλώντας την να συμβάλει στην τροποποίηση συγκεκριμένων διατάξεων προκειμένου η εναλλακτική πολιτική κοινωνική υπηρεσία στην Ελλάδα να εναρμονιστεί με τα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα και τις συστάσεις.

Η οργάνωση χαιρετίζει την παράγραφο 11 του ʼρθρου 73, που δίνει τη δυνατότητα σε όσους εξέπεσαν του δικαιώματος εκπλήρωσης εναλλακτικής υπηρεσίας να υποβάλουν εκ νέου αίτηση για την υπαγωγή τους στον θεσμό, εκφράζει όμως τις σοβαρές της ανησυχίες για κάποιες διατάξεις του Κεφαλαίου Ι' (ʼρθρα 59-65). Συγκεκριμένα, η Διεθνής Αμνηστία:

- Ανησυχεί για την τιμωρητική διάρκεια της εναλλακτικής πολιτικής κοινωνικής υπηρεσίας (ακόμα και μετά τον Νόμο 3257/2004 και την Υπουργική Απόφαση Φ.420/76/81249), και ζητά την τροποποίηση του ʼρθρου 60.

- Ζητά να έχει κανείς το δικαίωμα να διεκδικεί την ιδιότητα του αντιρρησία συνείδησης οποιαδήποτε στιγμή, ακόμα και μετά την κατάταξή του στις Ένοπλες Δυνάμεις, είτε είναι κληρωτός είτε επαγγελματίας στρατιώτης, και ζητά την τροποποίηση της παραγράφου 3 του ʼρθρου 59, έτσι ώστε να γίνεται σεβαστό πάντα το δικαίωμα μεταβολής της συνείδησης.

- Ζητά η εναλλακτική πολιτική κοινωνική υπηρεσία να υπάγεται αυστηρά σε πολιτική αρχή, συμπεριλαμβανομένης της εξέτασης της αίτησης κάποιου για αναγνώρισή του ως αντιρρησία συνείδησης, και ζητά την τροποποίηση της παραγράφου 1 του ʼρθρου 62 και της παραγράφου 3β του ʼρθρου 64, που θέτουν ντε φάκτο την εναλλακτική πολιτική κοινωνική υπηρεσία υπό στρατιωτική αρχή.

- Ζητά το δικαίωμα στην εναλλακτική πολιτική κοινωνική υπηρεσία να μην αναστέλλεται ποτέ, ακόμα και σε περίοδο πολέμου, και ζητά την τροποποίηση της παραγράφου 2 του ʼρθρου 65.

- Ζητά να μην εκπίπτουν από την ιδιότητα του αντιρρησία συνείδησης όσοι ασκούν συνδικαλιστική δραστηριότητα ή συμμετέχουν σε απεργία, και ζητά την τροποποίηση της παραγράφου 5δ του ʼρθρου 64.

Γενικότερα, η Διεθνής Αμνηστία ζητά από τις Ελληνικές Αρχές:

- Να λάβουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για να διασφαλιστεί ο άμεσος τερματισμός όλων των διακρίσεων εις βάρος των αντιρρησιών συνείδησης που επέλεξαν να υπηρετήσουν εναλλακτική πολιτική κοινωνική υπηρεσία.

- Να σταματήσουν οι διώξεις εναντίον όλων των αντιρρησιών συνείδησης και να αρθεί ο περιορισμός των ατομικών και πολιτικών δικαιωμάτων τους.

- Να παρέχουν επαρκή και έγκαιρη ενημέρωση προς όλους τους στρατεύσιμους σχετικά με τη δυνατότητα εκπλήρωσης εναλλακτικής πολιτικής κοινωνικής υπηρεσίας.

Γενικές πληροφορίες

Μόλις πρόσφατα, τον Μάρτιο του 2005, η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών κάλεσε την Ελλάδα να βελτιώσει την κατάσταση των αντιρρησιών συνείδησης σημειώνοντας ότι: «Η Επιτροπή εκφράζει την ανησυχία της γιατί η διάρκεια της εναλλακτικής υπηρεσίας για τους αντιρρησίες συνείδησης είναι πολύ μεγαλύτερη από τη στρατιωτική θητεία, και γιατί η αξιολόγηση των αιτήσεων για την υπηρεσία αυτή βρίσκεται υπό τον αποκλειστικό έλεγχο του Υπουργείου ʼμυνας. Το Κράτος-Μέλος πρέπει να διασφαλίσει ότι η διάρκεια της εναλλακτικής υπηρεσίας δεν έχει τιμωρητικό χαρακτήρα, και πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο να αναθέσει την αξιολόγηση των αιτήσεων αναγνώρισης αντιρρησιών συνείδησης σε πολιτικές αρχές».

Το δικαίωμα της άρνησης εκτέλεσης στρατιωτικής θητείας για λόγους συνείδησης αποτελεί θεμιτή άσκηση του θεμελιώδους δικαιώματος στην ελευθερία σκέψης, συνείδησης και θρησκείας. Αυτό διασφαλίζεται στο Σύνταγμα της Ελλάδας (ʼρθρα 13 και 14), καθώς και στην Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ʼρθρο 18), στο Διεθνές Σύμφωνο για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα (ʼρθρο 18), και στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και των Θεμελιωδών Ελευθεριών (ʼρθρο 9). Έχει επίσης αναγνωριστεί σε Ψηφίσματα και Συστάσεις που έχουν υιοθετηθεί από τα Ηνωμένα Έθνη, το Συμβούλιο της Ευρώπης, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη.