ΛΙΒΑΝΟΣ: ΤΟ ΙΣΡΑΗΛ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΣΤΑΜΑΤΗΣΕΙ ΤΙΣ ΕΠΙΘΕΣΕΙΣ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ, ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΠΡΩΤΩΝ ΒΟΗΘΕΙΩΝ
Αντιδρώντας στις δολοφονίες και τους τραυματισμούς δεκάδων εργαζομένων στον τομέα της υγείας και προσωπικού πρώτων βοηθειών στον Λίβανο από τις 2 Μαρτίου 2026, εν μέσω των κλιμακούμενων επιθέσεων του ισραηλινού στρατού και των ισχυρισμών του – χωρίς να παρέχει αποδεικτικά στοιχεία – ότι τα ασθενοφόρα και οι εγκαταστάσεις υγειονομικής περίθαλψης χρησιμοποιούνται για στρατιωτικές δραστηριότητες και ενδέχεται να αποτελέσουν στόχο, η Kristine Beckerle, Αναπληρώτρια Περιφερειακή Διευθύντρια για τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική της Διεθνούς Αμνηστίας, δήλωσε:
«Το Ισραήλ εφαρμόζει την ίδια θανατηφόρα τακτική που χρησιμοποίησε το 2024 στον Λίβανο για να σκοτώσει δεκάδες εργαζόμενες/ους στον τομέα της υγείας και να καταστρέψει τις υπηρεσίες υγείας. Προηγούμενη έρευνα της Διεθνούς Αμνηστίας ανέδειξε τον τρόπο με τον οποίο ο ισραηλινός στρατός πραγματοποίησε επανειλημμένα παράνομες επιθέσεις εναντίον εγκαταστάσεων υγείας και εργαζομένων στον τομέα της υγείας κατά τη διάρκεια της κλιμάκωσης του 2024 και ζητήσαμε να διερευνηθούν ως εγκλήματα πολέμου. Ο ισραηλινός στρατός έχει επίσης επιτεθεί επανειλημμένα και παράνομα σε υγειονομικές εγκαταστάσεις και ιατρικές ομάδες στη Γάζα, στο πλαίσιο ενός ευρύτερου σχεδίου καταστροφής βασικών υπηρεσιών. Δεν έχει ακόμη υπάρξει καμία λογοδοσία ή αποκατάσταση για αυτές τις παραβιάσεις, και τώρα βλέπουμε για άλλη μια φορά εργαζόμενες/ους στον τομέα της υγείας να σκοτώνονται και να τραυματίζονται.
Το να εκτοξεύονται κατηγορίες ότι οι υγειονομικές εγκαταστάσεις και τα ασθενοφόρα χρησιμοποιούνται για στρατιωτικούς σκοπούς, χωρίς να προσκομίζονται αποδείξεις, δεν δικαιολογεί την αντιμετώπιση των νοσοκομείων, των ιατρικών εγκαταστάσεων ή των μέσων ιατρικής μεταφοράς ως πεδίων μάχης, ούτε την αντιμετώπιση των γιατρών και του παραϊατρικού προσωπικού ως στόχων.
— Kristine Beckerle, Αναπληρώτρια Περιφερειακή Διευθύντρια για τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική στη Διεθνή Αμνηστία
«Οι εργαζόμενες/οι στον τομέα της υγείας διακινδυνεύουν τη ζωή τους για να σώσουν ανθρώπους, ενώ τα νοσοκομεία, οι άλλες ιατρικές εγκαταστάσεις και τα ασθενοφόρα προστατεύονται συγκεκριμένα από το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο. Το να εκτοξεύονται κατηγορίες ότι οι εγκαταστάσεις υγειονομικής περίθαλψης και τα ασθενοφόρα χρησιμοποιούνται για στρατιωτικούς σκοπούς χωρίς να παρέχονται αποδείξεις δεν δικαιολογεί την αντιμετώπιση των νοσοκομείων, των ιατρικών εγκαταστάσεων ή των ιατρικών μεταφορών ως πεδίων μάχης ή την αντιμετώπιση των γιατρών και του παραϊατρικού προσωπικού ως στόχων. Σύμφωνα με το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο, τα μέρη μιας σύγκρουσης πρέπει να διασφαλίζουν τη διάκριση μεταξύ στρατιωτικών στόχων και πολιτικών αντικειμένων.
Τα νοσοκομεία και τα μέσα ιατρικής μεταφοράς χάνουν την προστασία τους μόνο εάν χρησιμοποιούνται για πράξεις που θεωρούνται «επιζήμιες για τον εχθρό», και ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, μπορούν να αποτελέσουν στόχο μόνο εφόσον προηγηθεί προειδοποίηση που παρέχει επαρκή χρόνο για την εκκένωση των ασθενών και του προσωπικού. Σε περιπτώσεις αμφιβολίας ως προς το αν οι ιατρικές εγκαταστάσεις χρησιμοποιούνται για τη διεξαγωγή στρατιωτικών δραστηριοτήτων, πρέπει να θεωρείται ότι δεν χρησιμοποιούνται για τον σκοπό αυτό. Μια επίθεση σε ιατρική εγκατάσταση που έχει χάσει το καθεστώς προστασίας της πρέπει να συμμορφώνεται με τους κανόνες περί προφυλάξεων, διάκρισης και αναλογικότητας και να λαμβάνει προσεκτικά υπόψη τις αρνητικές επιπτώσεις που έχει η επίθεση σε ιατρικές εγκαταστάσεις στους αμάχους, τους ασθενείς και τους τραυματίες.
«Σύμφωνα με το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο, οι άμαχοι, συμπεριλαμβανομένων των εργαζομένων στον τομέα της υγείας, δεν χάνουν το καθεστώς προστασίας τους απλώς και μόνο λόγω της ιδιότητάς τους. Ως εκ τούτου, απαγορεύονται αυστηρά οι άμεσες επιθέσεις κατά του ιατρικού προσωπικού και όσων εργάζονται στην πολιτική άμυνα, με το μόνο κριτήριο ότι εργάζονται για ιδρύματα που συνδέονται με τη Χεζμπολάχ. Η σκόπιμη επίθεση κατά ιατρικού προσωπικού που εκτελεί ανθρωπιστικά καθήκοντα αποτελεί σοβαρή παραβίαση του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου και μπορεί να συνιστά έγκλημα πολέμου.
«Όλα τα μέρη πρέπει να τηρούν τη νομική τους υποχρέωση να προστατεύουν τους αμάχους, το ιατρικό προσωπικό, τους ασθενείς και τις υποδομές υγειονομικής περίθαλψης ανά πάσα στιγμή. Η προστασία της υγειονομικής περίθαλψης δεν είναι προαιρετική — αποτελεί δεσμευτικό κανόνα του πολέμου.»
Ιστορικό
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, μεταξύ 2 και 15 Μαρτίου 2026 καταγράφηκαν 28 επιθέσεις εναντίον του τομέα της υγείας, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν 30 άτομα και να τραυματιστούν 35.
Το Υπουργείο Δημόσιας Υγείας του Λιβάνου ανέφερε ότι, έως τις 16 Μαρτίου 2026, 40 εργαζόμενες/οι στον τομέα της υγείας έχουν σκοτωθεί και 96 έχουν τραυματιστεί. Σε αυτές/ούς περιλαμβάνονται εργαζόμενες/οι στον τομέα της υγείας που ανήκουν στην Ισλαμική Ένωση Υγείας – έναν μη στρατιωτικό οργανισμό που συνδέεται με τη Χεζμπολάχ, ο οποίος παρέχει ιατρικές και επείγουσες υπηρεσίες σε ολόκληρο τον Λίβανο σε συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας, την Ισλαμική Ένωση Προσκόπων Ρισάλα, καθώς και παραϊατρικό προσωπικό από τον Ερυθρό Σταυρό του Λιβάνου. Το Υπουργείο ανέφερε επίσης ότι πέντε νοσοκομεία αναγκάστηκαν να κλείσουν.
Σε πρόσφατη δήλωση, ο εκπρόσωπος του ισραηλινού στρατού Avichay Adraee ισχυρίστηκε ότι ασθενοφόρα και ιατρικές εγκαταστάσεις στον Λίβανο χρησιμοποιούνται για στρατιωτικούς σκοπούς. Το Υπουργείο Υγείας του Λιβάνου αρνήθηκε τον ισχυρισμό. Ο ισραηλινός στρατός είχε διατυπώσει παρόμοιο ισχυρισμό το 2024.
Η Διεθνής Αμνηστία είχε προηγουμένως διερευνήσει τέσσερις ισραηλινές επιθέσεις εναντίον εγκαταστάσεων υγειονομικής περίθαλψης και ιατρικών οχημάτων, οι οποίες προκάλεσαν το θάνατο 19 εργαζομένων στον τομέα της υγείας και τον τραυματισμό 11 ακόμη, σε διάστημα μιας εβδομάδας μεταξύ 3 και 9 Οκτωβρίου 2024. Η οργάνωση δεν βρήκε ενδείξεις ότι οι ιατρικές εγκαταστάσεις ή το προσωπικό που αποτέλεσε στόχο είχαν χρησιμοποιηθεί για στρατιωτικούς σκοπούς ή για πράξεις επιβλαβείς για τον εχθρό και ζήτησε τη διερεύνηση των επιθέσεων ως εγκλημάτων πολέμου.
