ΤΟΥΡΚΙΑ: ΝΑ ΕΡΕΥΝΗΘΕΙ Η ΚΑΤΑΓΓΕΛΘΕΙΣΑ ΚΑΚΟΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΡΡΗΣΙΑ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗΣ ΑΠΟ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΥΣ

Δημοσιεύθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 2007, 00:00Εκτύπωση

ΔΗΜΟΣΙΑ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ
10 Φεβρουαρίου 2007
Η Διεθνής Αμνηστία εκφράζει τη βαθιά ανησυχία της για τις καταγγελίες που αναφέρουν ότι στις 26 Ιανουαρίου 2007 ο αντιρρησίας συνείδησης Χαλίλ Σαβντά έπεσε θύμα κακομεταχείρισης από στρατιωτικούς στο πειθαρχείο του στρατοπέδου στο Τεκιρντάγ, όπου είχε αρχικά προσκληθεί για να υπηρετήσει τη στρατιωτική του θητεία. Επιπλέον, η οργάνωση ανησυχεί για το γεγονός ότι η τουρκική νομοθεσία δεν παρέχει δυνατότητα εναλλακτικής πολιτικής υπηρεσίας σε όσους αρνούνται να υπηρετήσουν στρατιωτική θητεία λόγω των συνειδητών τους πεποιθήσεων.

Ο Χαλίλ Σαβντά κατήγγειλε ότι ένας αξιωματικός και δύο φύλακες τον έσπρωξαν και τον στρίμωξαν σε έναν τοίχο, τον κλώτσησαν στα πόδια και τον χτύπησαν μέχρι που έπεσε στο έδαφος. Καταγγέλλει επίσης ότι συνέχισαν να τον κλωτσούν ενόσω βρισκόταν πεσμένος στο έδαφος, ενώ οι δράστες φώναζαν «είσαι προδότης, είσαι τρομοκράτης». Στη συνέχεια αναφέρει ότι του έχωσαν ένα βρώμικο φίμωτρο στο στόμα για να σταματήσουν τις κραυγές του. Εξ αιτίας, απ' ό,τι φαίνεται, του περιστατικού, το πρόσωπο του Χαλίλ Σαβντά ήταν πρησμένο και το χείλος του κομμένο και ματωμένο. Στη συνέχεια, όπως καταγγέλλει, τον μετέφεραν και τον άφησαν επί τρεις ημέρες σε ένα δωμάτιο χωρίς καρέκλα ή κρεβάτι, όπου κοιμόταν στο τσιμέντο χωρίς κουβέρτα.

Η Διεθνής Αμνηστία καλεί τις τουρκικές αρχές να ξεκινήσουν αμέσως διεξοδική και αμερόληπτη έρευνα για τις καταγγελίες αυτές, που δημοσιοποιήθηκαν από τη δικηγόρο του Χαλίλ Σαβντά μόλις της έδωσαν άδεια να τον δει πέντε ημέρες αργότερα. Οι φερόμενοι ως δράστες πρέπει να οδηγηθούν στη δικαιοσύνη.

Ο Χαλίλ Σαβντά δήλωσε αρχικά τον Δεκέμβριο 2004 την αντίρρησή του για λόγους συνείδησης να στρατευτεί και στη συνέχεια κρατήθηκε κατηγορούμενος για «ανυποταξία». Στις 28 Δεκεμβρίου 2004 αφέθηκε ελεύθερος, αφού παρέμεινε κρατούμενος επί 12 ημέρες, αν και συνεχίστηκαν οι δικαστικές διαδικασίες εναντίον του. Στις 4 Ιανουαρίου 2005, το Στρατοδικείο Χορλού στο Τεκιρντάγ καταδίκασε τον Χαλίλ Σαβντά σε 3 χρόνια και 15 ημέρες φυλάκιση. Η καταδίκη ανατράπηκε στις 13 Αυγούστου 2006 από το Αναθεωρητικό Στρατοδικείο, που επέστρεψε την υπόθεση στο κατώτερο δικαστήριο. Η δίκη ξεκίνησε ξανά στο Στρατοδικείο Χορλού στις 7 Δεκεμβρίου 2007. Ο Χαλίλ Σαβντά παρέστη στην ακροαματική διαδικασία και τέθηκε υπό κράτηση. Αφέθηκε ελεύθερος στις 25 Ιανουαρίου 2007 σε αναμονή της συνέχισης της δίκης του. Μόλις απελευθέρωσαν τον Χαλίλ Σαβντά, τον οδήγησαν στο στρατόπεδο στο Τεκιρντάγ, όπου τον διέταξαν να φορέσει στρατιωτική στολή. Ο Χαλίλ Σαβντά αρνήθηκε, επικαλούμενος ξανά την αντίρρησή του για λόγους συνείδησης. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να οδηγηθεί ξανά ενώπιον του Στρατιωτικού Εισαγγελέα του Χορλού με την κατηγορία της «ανυποταξίας κατ' εξακολούθηση». Τέθηκε υπό στρατιωτική κράτηση στο στρατόπεδο του Τεκιρντάγ, όπου διαπράχθηκε η καταγγελθείσα κακομεταχείριση.

Η Διεθνής Αμνηστία παροτρύνει τις τουρκικές αρχές να αναγνωρίσουν και να εγγυηθούν το δικαίωμα στην αντίρρηση συνείδησης και να θεσμοθετήσουν εναλλακτική πολιτική υπηρεσία που να μην έχει χαρακτήρα διακρίσεων και να μην έχει τιμωρητική διάρκεια. Στην Τουρκία είναι υποχρεωτικό όλοι οι άνδρες από 19 έως 40 ετών να υπηρετήσουν 15μηνη στρατιωτική θητεία. Η Διεθνής Αμνηστία ανησυχεί για το γεγονός ότι το δικαίωμα στην άρνηση στράτευσης για λόγους συνείδησης δεν αναγνωρίζεται νομικά από τις αρχές και δεν υπάρχει νομική πρόβλεψη για εναλλακτική πολιτική υπηρεσία για τους αντιρρησίες συνείδησης. Τα διεθνή θεσμικά κείμενα για τα ανθρώπινα δικαιώματα αναγνωρίζουν το δικαίωμα στην άρνηση στράτευσης για λόγους συνείδησης. Η Σύσταση Αρ. R (87) 8, της 9ης Απριλίου 1987, της Υπουργικής Επιτροπής των Κρατών-Μελών του Συμβουλίου της Ευρώπης Αναφορικά με την Αντίρρηση για Λόγους Συνείδησης στην Υποχρεωτική Στρατιωτική Θητεία αναφέρει ότι «Κάθε υπόχρεος στράτευσης ο οποίος, για επιτακτικούς λόγους συνείδησης, αρνείται να αναμιχθεί στη χρήση όπλων, θα έχει το δικαίωμα να απαλλαγεί από την υποχρέωση να εκπληρώσει τέτοια θητεία [...]. Αυτά τα άτομα μπορεί να υπέχουν υποχρέωση να εκτελέσουν εναλλακτική υπηρεσία». Τα τελευταία χρόνια στην Τουρκία έχει υπάρξει μικρός αριθμός αντιρρησιών συνείδησης που έχουν δηλώσει δημοσίως την άρνησή τους να υπηρετήσουν στρατιωτική θητεία. Συνήθως διώκονται ποινικά.

Η Διεθνής Αμνηστία παροτρύνει επίσης τις τουρκικές αρχές να σταματήσουν αμέσως την πρακτική να δικάζουν το ίδιο άτομο δύο φορές για το ίδιο αδίκημα, σύμφωνα με το ’ρθρο 17, παράγραφος 7 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Αστικά και Πολιτικά Δικαιώματα, στο οποίο μετέχει η Τουρκία, που αναφέρει ότι «Κανείς δεν μπορεί να δικαστεί ή να τιμωρηθεί ξανά για ένα αδίκημα, για το οποίο έχει τελεσίδικα καταδικαστεί ή αθωωθεί σύμφωνα με τον νόμο και την ποινική δικονομία». Η Ομάδα Εργασίας των Ηνωμένων Εθνών για την Αυθαίρετη Κράτηση, στη Γνωμοδότηση 36/1999 για μια άλλη περίπτωση Τούρκου αντιρρησία συνείδησης, του Οσμάν Μουράτ Ουλκέ, αποφάνθηκε ότι η επανειλημμένη αντίρρησή του στη στρατιωτική θητεία ήταν «μία και μόνη πράξη με τις ίδιες συνέπειες και, επομένως, το αδίκημα είναι το ίδιο και όχι νέο». Η Διεθνής Αμνηστία υπενθυμίζει στις τουρκικές αρχές την απόφαση του Ιανουαρίου 2006 του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, που αποφάνθηκε ότι οι πολυάριθμες δίκες εναντίον του Οσμάν Μουράτ Ουλκέ τον «ανάγκασαν να υιοθετήσει μια ζωή στην παρανομία που ισοδυναμούσε σχεδόν με 'αστικό θάνατο'» και αποτελούσαν ταπεινωτική μεταχείριση κατά παράβαση του ’ρθρου 3 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Προστασία των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, στην οποία επίσης μετέχει η Τουρκία.