ΡΩΣΙΑ: ΔΥΟ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΝΑΒΑΛΝΙ, ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΑΠΟΦΕΥΓΟΥΝ ΤΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΣΥΝΕΧΙΖΟΥΝ ΝΑ ΚΑΤΑΔΙΩΚΟΥΝ ΤΙΣ/ΤΟΥΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΡΙΕΣ/ΕΣ ΤΟΥ

Με αφορμή την επέτειο των δύο χρόνων από το θάνατο του Ρώσου πολιτικού της αντιπολίτευσης και κρατούμενου συνείδησης Αλεξέι Ναβάλνι, η Γενική Γραμματέας της Διεθνούς Αμνηστίας, Agnès Callamard, δήλωσε:

«Έχουν περάσει δύο χρόνια από τότε που ο Αλεξέι Ναβάλνι, κρατούμενος συνείδησης και μία από τις πιο γενναίες φωνές κατά της διαφθοράς και της κρατικής καταστολής στη Ρωσία, πέθανε σε μια απομακρυσμένη ποινική αποικία στον Αρκτικό Κύκλο. Ενώ οι ρωσικές αρχές συνεχίζουν να αποφεύγουν τη λογοδοσία, η αλήθεια δεν έχει θαφτεί. Αντίθετα, οι τελευταίες αποκαλύψεις που δείχνουν ότι ο Ναβάλνι σκοτώθηκε από την εξαιρετικά τοξική ουσία επιβατιδίνη αποδεικνύουν ότι οι προσπάθειες να αποκρυφθούν οι συνθήκες του θανάτου του έχουν αποτύχει».

«Αυτά τα ευρήματα κατέστησαν δυνατά όχι μόνο χάρη στη διεθνή συνεργασία, αλλά και χάρη στο θάρρος, την αποφασιστικότητα και την αφοσίωση εκείνων που, εντός της Ρωσίας, εξασφάλισαν τη διατήρηση κρίσιμων αποδεικτικών στοιχείων και τη διάθεσή τους για εγκληματολογική εξέταση. Αντιμετωπίζοντας εξαιρετικούς κινδύνους, οι φίλες/οι και οι συναδέλφισσες/οι του Αλεξέι Ναβάλνι εξασφάλισαν ό,τι ήταν απαραίτητο για να αποκαλυφθεί η αλήθεια, όταν ο Πούτιν προσπάθησε να την θάψει.

«Η ίδια αποφασιστικότητα εξηγεί γιατί οι ρωσικές αρχές συνεχίζουν την καταστολή. Προσπαθούν να καταστρέψουν το κίνημα που δημιούργησε ο Αλεξέι Ναβάλνι, ποινικοποιώντας το Ίδρυμα κατά της Διαφθοράς (FBK), διώκοντας τις υποστηρίκτριες και τους υποστηρικτές του και τιμωρώντας ακόμη και την παραμικρή έκφραση μνήμης και αλληλεγγύης.

«Τον τελευταίο χρόνο, οι δικηγόροι του Αλεξέι Ναβάλνι – Aleksei Liptser, Vadim Kobzev και Igor Sergunin – καθώς και τέσσερις συνεργάτιδες και συνεργάτες του, οι επαγγελματίες των μέσων ενημέρωσης Antonina Favorskaya, Sergei Karelin, Konstantin Gabov και Artyom Kriger, καταδικάστηκαν σε μακροχρόνιες ποινές φυλάκισης αποκλειστικά και μόνο επειδή άσκησαν ειρηνικά τα ανθρώπινα δικαιώματά τους. Πρέπει να αφεθούν ελεύθεροι άμεσα και άνευ όρων, και οι άδικες καταδίκες τους να ακυρωθούν.

«Αυτές οι διώξεις αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου κύματος καταστολής. Οι ρωσικές αρχές έχουν ανοίξει περισσότερες από 100 ποινικές υποθέσεις για υποτιθέμενες δωρεές προς το FBK, η οποία έχει χαρακτηριστεί αυθαίρετα ως «εξτρεμιστική» και, πιο πρόσφατα, ως «τρομοκρατική» οργάνωση. Αυτή η εκτεταμένη και συστηματική δίωξη των υποστηρικτριών και υποστηρικτών του Ναβάλνι αυξάνεται σε κλίμακα και σφοδρότητα κάθε χρόνο. Με τον νέο χαρακτηρισμό «τρομοκρατική», οι υποστηρίκτριες και υποστηρικτές θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν ακόμη πιο σκληρές κυρώσεις, συμπεριλαμβανομένης της ισόβιας κάθειρξης.

«Οι ρωσικές αρχές πρέπει να απελευθερώσουν άμεσα και άνευ όρων όλες και όλους όσους έχουν φυλακιστεί αποκλειστικά λόγω της σχέσης τους με τον Αλεξέι Ναβάλνι ή του έργου του και να ακυρώσουν τις άδικες καταδίκες τους. Η Ρωσία πρέπει να σταματήσει να καταχράται τη νομοθεσία περί «εξτρεμισμού» και «τρομοκρατίας» για να διώκει ειρηνικούς επικριτές των αρχών. Καλούμε επίσης τα κράτη και τους διεθνείς οργανισμούς να αναδείξουν δημοσίως μεμονωμένες υποθέσεις, να υποστηρίξουν τις διεθνείς προσπάθειες παρακολούθησης και λογοδοσίας και να παρέχουν διεθνή προστασία, συμπεριλαμβανομένου του ασύλου, στις υποστηρίκτριες και τους υποστηρικτές του Ναβάλνι που αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο πολιτικά υποκινούμενης ποινικής δίωξης στη Ρωσία».

Ιστορικό

Στις 14 Φεβρουαρίου 2026, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ολλανδία, η Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο προέβησαν σε κοινή ανακοίνωση βάσει έρευνας πολλαπλών υπηρεσιών πληροφοριών, στην οποία αναφέρεται ότι ο Αλεξέι Ναβάλνι είχε δολοφονηθεί με επιβατιδίνη – μια εξαιρετικά τοξική ουσία που, σύμφωνα με πληροφορίες, ανιχνεύθηκε σε βιολογικά δείγματα που ελήφθησαν πριν από την ταφή – και ότι μόνο «το ρωσικό κράτος είχε τα μέσα, το κίνητρο και την ευκαιρία να τη χρησιμοποιήσει». Το Ηνωμένο Βασίλειο δήλωσε ότι θα παραπέμψει το θέμα στον Οργανισμό για την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων, επισημαίνοντας ότι η παραγωγή και η χρήση τέτοιων τοξινών απαγορεύεται από τη Σύμβαση για τα Χημικά Όπλα και τη Σύμβαση για τα Βιολογικά και Τοξικά Όπλα, οι οποίες είναι δεσμευτικές για τη Ρωσία.

Τον Δεκέμβριο του 2025, το Δικαστήριο της Μόσχας επικύρωσε τις ποινές φυλάκισης 5,5 ετών που επιβλήθηκαν στην Antonina Favorskaya και τον Artyom Kriger, δημοσιογράφους του μέσου ενημέρωσης SotaVision που κάλυπταν τον Αλεξέι Ναβάλνι και το FBK, καθώς και στον Sergei Karelin και τον Konstantin Gabov, ελεύθερους επαγγελματίες στο κανάλι του YouTube Navalny Live. Τον Σεπτέμβριο του 2025, ένα δικαστήριο επιβεβαίωσε επίσης τις ποινές που επιβλήθηκαν τον Ιανουάριο του 2025 στους δικηγόρους του Αλεξέι Ναβάλνι: Vadim Kobzev (5,5 έτη), Aleksei Liptser (πέντε έτη) και Igor Sergunin (3,5 έτη).

Μόνο το 2025, τα ρωσικά δικαστήρια εξέτασαν τουλάχιστον 79 ποινικές υποθέσεις που αφορούσαν δωρεές προς το FBK. Αυτό αντιπροσωπεύει μια απότομη αύξηση σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη, με δύο υποθέσεις που άνοιξαν το 2022, τέσσερις το 2023 και 27 το 2024. Τουλάχιστον 96 άτομα διώχθηκαν ποινικά το 2025, συχνά για δωρεές που κυμαίνονταν από 100 έως 14.000 ρούβλια (1,30-180 δολάρια ΗΠΑ). Σε οκτώ υποθέσεις, τα δικαστήρια επέβαλαν ποινές φυλάκισης από τρεις μήνες έως πέντε έτη, με μία υπόθεση να καταλήγει σε ποινή φυλάκισης 12 ετών. Ο πραγματικός αριθμός των υποθέσεων είναι πιθανό να είναι υψηλότερος, καθώς δεν δημοσιεύονται επίσημα στατιστικά στοιχεία και τα δεδομένα των δικαστηρίων παραμένουν ελλιπή.