ΛΙΒΑΝΟΣ: Η ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΤΗΣ ΘΑΝΑΤΙΚΗΣ ΠΟΙΝΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΝΙΚΗ ΠΟΥ ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΝΕΙ ΟΤΙ Η ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΒΑΣΙΖΕΤΑΙ ΣΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Αντιδρώντας στην έγκριση από το κοινοβούλιο του Λιβάνου ενός νόμου που καταργεί τη θανατική ποινή για όλα τα εγκλήματα, η Heba Morayef, Περιφερειακή Διευθύντρια της Διεθνούς Αμνηστίας για τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, δήλωσε:
«Η απόφαση του Λιβάνου να καταργήσει τη θανατική ποινή αποτελεί ένα σημαντικό ορόσημο και μια νίκη για τα ανθρώπινα δικαιώματα στη χώρα. Η δικαιοσύνη πρέπει να βασίζεται στα ανθρώπινα δικαιώματα, όχι σε μια αμετάκλητη και σκληρή τιμωρία. Μετά από περισσότερες από δύο δεκαετίες χωρίς εκτελέσεις, το σημερινό βήμα μετατρέπει μια επισφαλή παύση των εκτελέσεων σε μόνιμη νομική προστασία που προασπίζει το δικαίωμα στη ζωή και ευθυγραμμίζει τον Λίβανο με την παγκόσμια τάση προς την κατάργηση της θανατικής ποινής.
Η δικαιοσύνη πρέπει να βασίζεται στα ανθρώπινα δικαιώματα, όχι σε μια αμετάκλητη και σκληρή τιμωρία.
— Heba Morayef, Διεθνής Αμνηστία
«Η ψήφιση αυτού του νόμου αποτελεί απόδειξη της αδιάκοπης δράσης που ανέπτυξαν επί δεκαετίες οι υπερασπίστριες και οι υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και οι οργανώσεις στον Λίβανο, καθώς και της ηγετικής στάσης βασικών αξιωματούχων που αναγνώρισαν τη θανατική ποινή ως σκληρή και απάνθρωπη τιμωρία, η οποία συχνά επιβάλλεται μετά από άδικες διαδικασίες και το βάρος της οποίας συχνά βαρύνει όσες και όσους βρίσκονται σε πιο μειονεκτικές θέσεις.
«Για να μετατραπεί αυτός ο νόμος από θεωρία σε πράξη, οι αρχές του Λιβάνου πρέπει πλέον να διασφαλίσουν την μετατροπή όλων των θανατικών ποινών και να επικυρώσουν τη διεθνή συνθήκη για την κατάργηση της θανατικής ποινής, προωθώντας παράλληλα ευρύτερες μεταρρυθμίσεις για την ενίσχυση ενός συστήματος δικαιοσύνης που βασίζεται στην αξιοπρέπεια, τη δικαιοσύνη και τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Οι αρχές πρέπει να συνοδεύσουν αυτόν τον νόμο με ευρύτερη νομοθετική μεταρρύθμιση, μεταξύ άλλων για να διασφαλίσουν ότι οι ποινές της ποινικής δικαιοσύνης συνάδουν με τις αρχές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων».
Ιστορικό
Στις 11 Αυγούστου, το κοινοβούλιο του Λιβάνου ενέκρινε νόμο που καταργεί τη θανατική ποινή και την αντικαθιστά με ισόβια κάθειρξη με καταναγκαστικά έργα ως εναλλακτική ποινή.
Ο Λίβανος δεν έχει εκτελέσει καμία θανατική ποινή από τις 17 Ιανουαρίου 2004. Σύμφωνα με τη Διεύθυνση Φυλακών του Υπουργείου Δικαιοσύνης, μέχρι τα τέλη Ιανουαρίου 2026, 85 άτομα παρέμεναν στη φυλακή σε αναμονή της εκτέλεσης. Η ψήφιση αυτού του νόμου είναι αποτέλεσμα των επίμονων προσπαθειών της λιβανικής και της διεθνούς κοινωνίας των πολιτών. Στην πρώτη γραμμή των προσπαθειών αυτών βρέθηκαν η Λιβανική Ένωση για τα Πολιτικά Δικαιώματα (LACR), η Εθνική Εκστρατεία για την Κατάργηση της Θανατικής Ποινής στον Λίβανο και η Ένωση «Δικαιοσύνη και Ελεος» (AJEM).
Στις 7 Οκτωβρίου 2025, επτά βουλεύτριες/ές υπέβαλαν το σχέδιο νόμου στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Αφού ζητήθηκε η γνώμη της κυβέρνησης, το Υπουργικό Συμβούλιο εξέδωσε θετική γνωμοδότηση στις 20 Νοεμβρίου 2025. Το νομοσχέδιο εγκρίθηκε από την Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στις 23 Φεβρουαρίου 2026 και στη συνέχεια υιοθετήθηκε από την Κοινοβουλευτική Επιτροπή Δικαιοσύνης και από τη Μεικτή Επιτροπή στις 2 Ιουνίου και στις 9 Ιουλίου 2026, αντίστοιχα, πριν εγκριθεί από την ολομέλεια του Κοινοβουλίου στις 11 Αυγούστου 2026. Ο νόμος πρόκειται να διαβιβαστεί στον Πρόεδρο για τελική υπογραφή και να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως πριν τεθεί σε ισχύ.
Προκειμένου η κατάργηση της θανατικής ποινής να καταστεί αμετάκλητη σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο για τα ανθρώπινα δικαιώματα, οι αρχές του Λιβάνου πρέπει να επικυρώσουν το Δεύτερο Προαιρετικό Πρωτόκολλο του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, το οποίο αποσκοπεί στην κατάργηση της θανατικής ποινής.
Η Διεθνής Αμνηστία αντιτίθεται στη θανατική ποινή σε όλες τις περιπτώσεις χωρίς εξαίρεση, ανεξάρτητα από τη φύση του εγκλήματος, τα χαρακτηριστικά του ατόμου ή τη μέθοδο που χρησιμοποιεί το κράτος. Ο Λίβανος είναι έτοιμος να γίνει η 114η χώρα που έχει καταργήσει τη θανατική ποινή για όλα τα εγκλήματα, μόλις ο νόμος τεθεί σε ισχύ. Συνολικά, 145 χώρες παγκοσμίως έχουν καταργήσει τη θανατική ποινή νομικά ή στην πράξη, ενώ 54 χώρες εξακολουθούν να τη διατηρούν.
