ΤΟΥΡΚΙΑ: Η ΚΑΤAΣΤΑΣΗ ΕΚΤΑΚΤΗΣ ΑΝAΓΚΗΣ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΣΥΡΡΙΚΝΩΣΕΙ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Δημοσιεύθηκε στις 21 Ιουλίου 2016, 20:15Εκτύπωση

Η ανακοίνωση του προέδρου Erdogan για κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης δεν πρέπει να ανοίξει τον δρόμο σε συρρίκνωση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ή να χρησιμοποιηθεί ως μια αφορμή για περαιτέρω καταστολή της ελευθερίας της έκφρασης και των εγγυήσεων εναντίον της αυθαίρετης κράτησης και των βασανιστηρίων, δήλωσε σήμερα η Διεθνής Αμνηστία.

Μετά το πέρας της συνεδρίασης του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και του τουρκικού υπουργικού συμβουλίου τη νύχτα της Τετάρτης, ο πρόεδρος Erdogan ανακοίνωσε ότι η κυβέρνηση θα κηρύξει τη χώρα σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης για τουλάχιστον τρεις μήνες.

«Στον απόηχο της βίας που συνόδευσε την απόπειρα πραξικοπήματος, η λήψη μέτρων που έχουν ως προτεραιότητα τη δημόσια ασφάλεια είναι κατανοητή. Ωστόσο, τα έκτακτα μέτρα πρέπει να είναι σύμφωνα με τις υποχρεώσεις της Τουρκίας από το διεθνές δίκαιο, δεν θα πρέπει να καταργούν ελευθερίες και εγγυήσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που με κόπο κατακτήθηκαν και δεν θα πρέπει να λάβουν μόνιμο χαρακτήρα», δήλωσε ο Andrew Gardner, ερευνητής της Διεθνούς Αμνηστίας για την Τουρκία.

Όταν περίπου 10.000 άνθρωποι βρίσκονται αυτή τη στιγμή υπό κράτηση, εν μέσω καταγγελιών για κακομεταχείριση και όταν τα υπουργεία και τα μέσα ενημέρωσης υφίστανται εκκαθαρίσεις, οι ενισχυμένες εξουσίες που συνεπάγεται η κατάσταση έκτακτης ανάγκης μπορούν να ανοίξουν τον δρόμο για περαιτέρω συρρίκνωση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων

Andrew Gardner, ερευνητής της Διεθνούς Αμνηστίας για την Τουρκία

Εν είδει αποθαρρυντικού προάγγελου αυτών που θα ακολουθήσουν, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης ανακοίνωσε σήμερα ότι καθόλη τη διάρκεια της κατάστασης έκτακτης ανάγκης η κυβέρνηση θα αναστείλει την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Η κατάσταση έκτακτης ανάγκης δίνει την εξουσία στον πρωθυπουργό και στην κυβέρνησή του να νομοθετούν με διατάγματα, παρακάμπτοντας το Κοινοβούλιο. Η Διεθνής Αμνηστία εκφράζει φόβους ότι η κίνηση αυτή θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί από τις αρχές ως μια αφορμή για να παρατείνουν τη διάρκεια της κράτησης (πριν την προσαγωγή στον αρμόδιο δικαστή) η οποία επί του παρόντος είναι τέσσερεις ημέρες. Υπό τις τρέχουσες συνθήκες μια τέτοια παράταση θα μπορούσε να υπονομεύσει περαιτέρω τις εγγυήσεις εναντίον κακομεταχειρίσεων καθώς και το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη. Τα έκτακτα μέτρα θα μπορούσαν επίσης να χρησιμοποιηθούν για να επιβληθούν αυθαίρετοι περιορισμοί στην ελευθερία της έκφρασης και στην ελευθερία του συνέρχεσθαι ειρηνικά, καθώς και για να στερηθούν οι δημόσιοι υπάλληλοι του δικαιώματός του να υποβάλλουν έφεση εναντίον των αναστολών και απολύσεων.

Σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, τα έκτακτα μέτρα πρέπει να είναι αναγκαία και αναλογικά ως προς την εμβέλεια και τη διάρκεια και να χρησιμοποιηθούν μόνο για να αντιμετωπισθούν πραγματικές απειλές εναντίον της ασφάλειας του έθνους. Καθοριστικής σημασίας είναι τα εν λόγω μέτρα να παρακολουθούνται προσεκτικά, να είναι προσωρινά και να χρησιμοποιούνται με σύνεση, δηλαδή μόνο όταν αυτό είναι απολύτως απαραίτητο.

«Είναι ζωτικής σημασίας η τουρκική κυβέρνηση να μην χρησιμοποιήσει την κατάσταση έκτακτης ανάγκης ως μια αφορμή για ακόμη πιο σκληρή καταστολή της ειρηνικής διαφωνίας. Ακόμη και σε περιόδους έκτακτης ανάγκης, το Σύνταγμα της Τουρκίας εγγυάται ότι οι υποχρεώσεις της τελευταίας από το διεθνές δίκαιο δεν θα πρέπει να παραβιάζονται», δήλωσε ο Andrew Gardner.

«Σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, υπάρχουν ορισμένα δικαιώματα, όπως το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη και η απαγόρευση των βασανιστηρίων και των διακρίσεων, τα οποία δεν μπορούν ποτέ ούτε να ανασταλούν ούτε να περιοριστούν με άλλο τρόπο. Η κυβέρνηση έχει παραβιάσει την ισχύουσα νομοθεσία, η κατάσταση έκτακτης ανάγκης της δίνει περισσότερα περιθώρια για να συνεχίσει σε αυτό το επικίνδυνο μονοπάτι».

Υπόβαθρο

  • Η κυβέρνηση έχει δρομολογήσει μια εξαιρετικά ευρεία καταστολή, με στόχο ανθρώπους τους οποίους κατηγορεί ότι συνδέονται με τον Fethullah Gülen, τον οποίο κατηγορεί ότι ενορχήστρωσε το πραξικόπημα. Η Διεθνής Αμνηστία εκφράζει την ανησυχία της ότι οι αρχές δρουν αυθαίρετα, θέτοντας υπό κράτηση και σε αναστολή από τα καθήκοντά τους ανθρώπους χωρίς απόδειξη διάπραξης αδικήματος.
  • Από την απόπειρα πραξικοπήματος τουλάχιστον 2.745 δικαστές και εισαγγελείς έχουν τεθεί σε αναστολή σύμφωνα με το Habertürk, ένα από τα κύρια προ-κυβερνητικά τουρκικά τηλεοπτικά δίκτυα. Σύμφωνα με τον Numan Kurtulmuş, αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, 2.277 δικαστές και εισαγγελείς κρατούνται, εκ των οποίων 1.270 προσωρινά και 730 στο πλαίσιο κράτησης προ απαγγελίας κατηγοριών.
  • Στις 19 Ιουλίου το Υπουργείο Παιδείας ανέφερε ότι 15.200 υπάλληλοι του Υπουργείου τέθηκαν σε αναστολή και ότι διερευνώνται οι σχέσεις τους με τον Fethullah Gülen. Σύμφωνα με την προ-κυβερνητική εφημερίδα Sabah, στις 19 Ιουλίου, το Συμβούλιο Ανώτατης Εκπαίδευσης (YÖK) ζήτησε από 1.577 κοσμήτορες πανεπιστημίων να παραιτηθούν. 195 εξ αυτών έχουν ήδη υποβάλει τις παραιτήσεις τους.
  • Σύμφωνα με το ημι-επίσημο τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων Anadolu, η κυβέρνηση έχει αρχίσει τη διαδικασία για να κλείσει 524 ιδιωτικά σχολεία και 102 άλλα ιδρύματα που λειτουργούν υπό την εποπτεία του Υπουργείου Παιδείας εξαιτίας υποψιών για διασυνδέσεις με τον Fethullah Gülen.
  • Το Υπουργείο Παιδείας έχει επίσης αναστείλει το δικαίωμα των πανεπιστημιακών να διενεργούν έρευνα στην αλλοδαπή μέχρι νεωτέρας και έχει καλέσει να επιστρέψουν πίσω στη χώρα πανεπιστημιακούς οι οποίοι σήμερα εργάζονται στο εξωτερικό.
  • Οι αρχές έχουν αυθαίρετα απαγορεύσει την πρόσβαση σε πάνω από 20 ιστοσελίδες ειδησεογραφικού περιεχομένου, έχουν ανακαλέσει τις άδειες 25 μέσων ενημέρωσης στη χώρα, έχουν ακυρώσει τις άδειες 24 δημοσιογράφων και έχουν συλλάβει τουλάχιστον μια δημοσιογράφο εξαιτίας της κάλυψης εκ μέρους της της απόπειρας πραξικοπήματος.
  • Σήμερα το πρωί ο αναγνωρισμένου κύρους δικηγόρος ανθρωπίνων δικαιωμάτων και δημοσιογράφος Orhan Kemal Cengiz συνελήφθη στην Κωνσταντινούπολη και μεταφέρθηκε στο αρχηγείο της Αστυνομίας.