ΟΥΚΡΑΝΙΑ: ΟΙ ΑΥΞΑΝΟΜΕΝΕΣ ΕΠΙΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ ΚΑΤΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΥΠΟΔΟΜΩΝ «ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ ΜΙΑ ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΑ ΣΥΝΘΗΚΗ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΜΑΧΟΥΣ»

Οι αυξανόμενες στοχευμένες επιθέσεις της Ρωσίας κατά ενεργειακών υποδομών ενέχουν τον κίνδυνο να προκαλέσουν μια νέα ανθρωπιστική καταστροφή για τους αμάχους εν όψει του χειμώνα, προειδοποίησε σήμερα η Διεθνής Αμνηστία.

Ο αριθμός των θανάτων αμάχων κατά τη διάρκεια της παράνομης εισβολής πλήρους κλίμακας της Ρωσίας έχει αυξηθεί σημαντικά τους τελευταίους μήνες, ενώ ο Οκτώβριος του 2026 αναμένεται να είναι μία από τις πιο θανατηφόρες περιόδους για τους αμάχους τα τελευταία χρόνια.

Με βάση προηγούμενες στρατιωτικές επιθέσεις της Ρωσίας τον χειμώνα, υπάρχουν συντριπτικές ενδείξεις ότι η σκόπιμη στοχοποίηση των ενεργειακών υποδομών, που έχει σκοπό να προκαλέσει καταστροφές στους αμάχους, θα έχει ως αποτέλεσμα τεράστιες βλάβες. Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο έχει απαγγείλει κατηγορίες εναντίον του υποστράτηγου της Ρωσίας Sergei Ivanovich Kobylash και του ναυάρχου Viktor Nikolayevich Sokolov για εγκλήματα πολέμου, καθώς φέρονται να διεύθυναν επιθέσεις εναντίον των ενεργειακών υποδομών της Ουκρανίας.

«Η Ρωσική Ομοσπονδία εξαπολύει για άλλη μια φορά εκστρατεία μεγάλης κλίμακας εναντίον των ενεργειακών υποδομών της Ουκρανίας, εν όψει ενός ψυχρού χειμώνα, συμπεριλαμβανομένων επιθέσεων μακριά από την πρώτη γραμμή της σύγκρουσης», δήλωσε ο Scott Edwards, Διευθυντής του Προγράμματος Αντιμετώπισης Κρίσεων της Διεθνούς Αμνηστίας.

«Αυτές οι επιθέσεις σε ζωτικής σημασίας υποδομές δημιουργούν μια θανατηφόρα συνθήκη για τους αμάχους, οι οποίοι υποφέρουν άμεσα τις συνέπειες. Πρόκειται για μια παράνομη εκστρατεία, η οποία διεξάγεται με κατάφωρη παραβίαση των κανόνων του πολέμου και φαίνεται να έχει σχεδιαστεί με σκοπό να δημιουργήσει μη βιώσιμες συνθήκες για τους πολίτες της Ουκρανίας.

«Όποια και αν είναι τα κίνητρα πίσω από το σχέδιο του Κρεμλίνου να καταστήσει τη ζωή των πολιτών αφόρητη, πρόκειται για εγκληματική πράξη που δεν μπορεί να γίνει ανεκτή. Οι ηγέτες του κόσμου που επιδιώκουν τον τερματισμό αυτής της σύγκρουσης πρέπει να ασκήσουν αμέσως την επιρροή τους για να ελαχιστοποιήσουν κάθε πιθανή βλάβη προς τους αμάχους, προτού ξεκινήσει μια άλλη σκόπιμη ανθρωπιστική καταστροφή με την άφιξη του χειμώνα».

Στις 26 Οκτωβρίου, η Διεθνής Επιτροπή Έρευνας για την Ουκρανία ανέφερε ότι η Ρωσία είχε διαπράξει εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας στην Ουκρανία, επιτιθέμενη σκόπιμα σε ενεργειακές υποδομές, αφήνοντας εκατομμύρια ανθρώπους χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα και θέρμανση σε παγωμένες θερμοκρασίες.

Η Διεθνής Αμνηστία έχει καταγράψει στο παρελθόν πώς οι εκτεταμένες επιθέσεις της Ρωσίας στις ενεργειακές υποδομές της Ουκρανίας ενδέχεται να συνιστούν εγκλήματα πολέμου και έχει επισημάνει τις απειλητικές για τη ζωή συνέπειές τους για τον άμαχο πληθυσμό.

Απώλειες αμάχων και εκτεταμένες διακοπές ρεύματος

Η Αποστολή Παρακολούθησης των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ στην Ουκρανία διαπίστωσε ότι τουλάχιστον 328 άμαχοι σκοτώθηκαν και 2.105 τραυματίστηκαν τον Σεπτέμβριο του 2026 ως αποτέλεσμα ρωσικών επιθέσεων, αριθμός που αντιπροσωπεύει αύξηση 85% σε σχέση με τον Σεπτέμβριο του 2025. Θύματα καταγράφηκαν σε 22 από τις 24 περιφέρειες της Ουκρανίας. Η Αποστολή χαρακτήρισε επίσης το πρώτο μισό του Οκτωβρίου του 2026 ως μία από τις πιο θανατηφόρες περιόδους για τους αμάχους τα τελευταία χρόνια.

Στις 13 και 14 Οκτωβρίου, σύμφωνα με αναφορές, επιθέσεις έπληξαν πολλές ενεργειακές εγκαταστάσεις, συμπεριλαμβανομένων των τριών κύριων σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας του Κιέβου, αφήνοντας προσωρινά περίπου 600.000 άτομα χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα. Στις 17 Οκτωβρίου, σύμφωνα με αναφορές, περαιτέρω ρωσικές επιθέσεις σκότωσαν τουλάχιστον οκτώ ατόμων, τραυμάτισαν 60 και διέκοψαν την παροχή ηλεκτρικού ρεύματος σε πάνω από ένα εκατομμύριο άτομα σε εννέα περιφέρειες.

Τόσο το Υπουργείο Άμυνας της Ρωσίας όσο και ο Πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν έχουν προβεί σε δημόσιες δηλώσεις, ανακοινώνοντας σκόπιμες επιθέσεις κατά των ενεργειακών υποδομών της Ουκρανίας. Προηγούμενες επιθέσεις κατά των ενεργειακών υποδομών στην Ουκρανία προκάλεσαν εκτεταμένες και ευρέως καταγεγραμμένες βλάβες των αμάχων, γεγονός που είναι γνωστό στους υπεύθυνους για τον στρατιωτικό και στρατηγικό σχεδιασμό της Ρωσίας.

Κατά τη διάρκεια του χειμώνα 2025–2026, οι Ρωσικές Ένοπλες Δυνάμεις πραγματοποίησαν τουλάχιστον 423 επιθέσεις σε υποδομές ηλεκτρικής ενέργειας και 74 επιθέσεις σε εγκαταστάσεις θέρμανσης, σύμφωνα με την καταγραφή του ΟΗΕ. Αυτές οι επιθέσεις προκάλεσαν διαδοχικές διακοπές ρεύματος που έπληξαν εκατομμύρια ανθρώπους και διέκοψαν τη θέρμανση για εκατοντάδες χιλιάδες, καθώς οι θερμοκρασίες έπεσαν κάτω από τους -20 °C. Η επακόλουθη έλλειψη ηλεκτρικού ρεύματος, νερού και θέρμανσης επηρέασε τη λειτουργία των υπηρεσιών υγείας και εκπαίδευσης, ενώ έπληξε δυσανάλογα τα ηλικιωμένα άτομα, τα άτομα με αναπηρίες, τις γυναίκες και τις οικογένειες με παιδιά.

Ουκρανοί πυροσβέστες σβήνουν πυρκαγιά στο σημείο όπου έπληξε ρωσικός πύραυλος μια πολυκατοικία στο Κίεβο στις 14 Οκτωβρίου 2026. (Φωτογραφία: AFP via Getty Images)

Σύμφωνα με το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο, οι εγκαταστάσεις ηλεκτρικής ενέργειας και θέρμανσης αποτελούν μη στρατιωτικούς στόχους, εκτός και εφόσον πληρούν τον αυστηρό ορισμό του στρατιωτικού στόχου. Ακόμη και όταν μια εγκατάσταση αποτελεί στρατιωτικό στόχο, οι επιτιθέμενες δυνάμεις πρέπει να τηρούν τις αρχές της διάκρισης, της αναλογικότητας και της προφύλαξης. Η σκόπιμη κατεύθυνση επιθέσεων κατά μη στρατιωτικών στόχων, η διεξαγωγή αδιάκριτων επιθέσεων ή η πραγματοποίηση επιθέσεων που αναμένεται να προκαλέσουν υπερβολικές βλάβες στον άμαχο πληθυσμό σε σχέση με το συγκεκριμένο και άμεσο στρατιωτικό πλεονέκτημα που αναμένεται, μπορεί να συνιστά εγκλήματα πολέμου.

Η διασφάλιση της λογοδοσίας για τέτοια εγκλήματα απαιτεί ισχυρούς και ανεξάρτητους διεθνείς μηχανισμούς δικαιοσύνης, ικανούς να διερευνήσουν και να ασκήσουν δίωξη στους υπεύθυνους, συμπεριλαμβανομένων των ανώτατων αξιωματούχων.

Ταυτόχρονα, η αμερικανική κυβέρνηση διεξάγει αυτή την περίοδο εκστρατεία με στόχο την υπονόμευση του έργου του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου. Η Διεθνής Αμνηστία έχει καλέσει όλα τα εμπλεκόμενα κράτη να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα για να αντισταθούν σε αυτή την επίθεση και να προστατεύσουν ενεργά το Δικαστήριο καθώς και το ευρύτερο σύστημα διεθνούς δικαιοσύνης. Ο Πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν καταζητείται από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο με την κατηγορία των εγκλημάτων πολέμου, και η Διεθνής Αμνηστία έχει ζητήσει τη σύλληψη του Προέδρου Πούτιν και την παράδοσή του στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο από οποιοδήποτε μέρος βρίσκεται σε θέση να το πράξει.

Κάλεσμα προς τις ρωσικές αρχές

Η Διεθνής Αμνηστία καλεί τις ρωσικές δυνάμεις να τερματίσουν τις συστηματικές επιθέσεις τους κατά των ενεργειακών υποδομών της Ουκρανίας. Οι ρωσικές αρχές πρέπει επίσης να τερματίσουν αμέσως άλλες παραβιάσεις του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου, συμπεριλαμβανομένων των επιθέσεων κατά άλλων υποδομών πολιτικού χαρακτήρα στην Ουκρανία, όπως κατοικίες, νοσοκομεία και σχολεία, και να σταματήσουν την εκστρατεία τους που στοχεύει αμάχους.

Όλα τα μέρη της σύγκρουσης πρέπει να σέβονται τις αρχές της διάκρισης, της αναλογικότητας και της προφύλαξης και να προστατεύουν τους αμάχους και τις υποδομές τους. Τα κράτη που υποστηρίζουν τους μηχανισμούς λογοδοσίας πρέπει να παρέχουν την εμπειρογνωμοσύνη και τους πόρους που απαιτούνται για την αποτελεσματική διερεύνηση των καταγγελιών για παραβιάσεις, τη διασφάλιση αποδεικτικών στοιχείων και τον εντοπισμό των υπόπτων δραστών, συμπεριλαμβανομένων των διοικητών και των ανώτερων αξιωματούχων που ενδέχεται να φέρουν ευθύνη. Όλα τα κράτη πρέπει να αναλάβουν επείγουσα δράση για την προστασία της λειτουργίας του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου και να εκτελούν τα εντάλματα σύλληψης όποτε και όπου μπορούν.