ΕΕ: Η ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΤΗΣ FRONTEX ΑΥΞΑΝΕΙ ΤΟΝ ΚΙΝΔΥΝΟ ΣΥΝΕΝΟΧΗΣ ΤΗΣ ΕΕ ΣΕ ΠΑΡΑΒΙΑΣΕΙΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ
Αντιδρώντας στην προτεινόμενη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μεταρρύθμιση του Κανονισμού για τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής (Κανονισμός Frontex), η οποία διευρύνει σημαντικά τον προϋπολογισμό, τις εξουσίες, το προσωπικό και την αποστολή της υπηρεσίας, χωρίς να ενισχύει αναλόγως τις εγγυήσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις διαφάνειας, η Eve Geddie, Διευθύντρια του Γραφείου Ευρωπαϊκών Θεσμών της Διεθνούς Αμνηστίας, δήλωσε:
«Οι αλλαγές που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην αποστολή της Frontex δίνουν για άλλη μια φορά προτεραιότητα στην επέκταση των εξουσιών της υπηρεσίας όσον αφορά τις απελάσεις, την επιβολή των συνοριακών ελέγχων και τη διεξαγωγή δραστηριοτήτων εκτός της ΕΕ, χωρίς να επεκτείνουν αντίστοιχα τις υποχρεώσεις της υπηρεσίας στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
«Αυτό περιλαμβάνει την παροχή νέων εξουσιών στη Frontex για τη διενέργεια αναγκαστικών επαναπροωθήσεων μεταξύ χωρών εκτός ΕΕ, ανοίγοντας τον δρόμο για έναν ευρύτερο ρόλο σε «κόμβους επιστροφής» σε τρίτες χώρες. Αυτή η μεταρρύθμιση επιτείνει τον κίνδυνο συνενοχής της ΕΕ σε παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και δημιουργεί περαιτέρω εμπόδια στη διαφάνεια και τη λογοδοσία. Πρέπει να απορριφθεί κατηγορηματικά.
«Επανειλημμένα βλέπουμε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να επιμένει σε μια Ευρώπη που μοιάζει με φρούριο – ενισχύοντας την ασφάλεια των συνόρων, την παρακολούθηση και τις απελάσεις, χωρίς ποτέ να αμφισβητεί τις αυξανόμενες εξουσίες ενός οργανισμού που έχει διευκολύνει τον εγκλωβισμό ανθρώπων σε καταστάσεις παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
«Ο ρόλος της Frontex απαιτεί ρητά τον σεβασμό, την προστασία και την προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ωστόσο, αντί να αντιμετωπίσει τις διαρθρωτικές ελλείψεις και τις λανθασμένες προσεγγίσεις που τροφοδοτούν τις παραβιάσεις και τις καταχρήσεις εις βάρος των ανθρώπων στα σύνορα της Ευρώπης, η σημερινή απόφαση θα ενισχύσει ακόμη περισσότερο αυτή την λανθασμένη προσέγγιση σε χώρες εκτός της ΕΕ.
«Ενώ άνθρωποι σε όλη την Ευρώπη διαμαρτύρονται για την πρόσβαση στη στέγαση και την υποχρηματοδότηση της εκπαίδευσης και των δημόσιων υπηρεσιών, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεχίζει να παρουσιάζει τον έλεγχο της μετανάστευσης ως την υπαρξιακή πρόκληση της ηπείρου και να διοχετεύει δυσανάλογα πόρους στις απελάσεις και την επιβολή των συνόρων. Μια θεμελιώδης επανεκτίμηση των προτεραιοτήτων της έχει καθυστερήσει εδώ και καιρό».
Ιστορικό
Στις 27 Οκτωβρίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε δύο προτάσεις: μια τροπολογία στον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για τη Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή, η οποία αυξάνει τον αριθμό των αξιωματικών της Frontex σε 30.000, απονέμοντας στον οργανισμό μεγαλύτερο ρόλο στις επαναπροωθήσεις και στην «αντιμετώπιση κρίσεων», καθώς και έναν κανονισμό για την ψηφιοποίηση των διαδικασιών επαναπροώθησης, επανεισδοχής και επανένταξης.
Η Διεθνής Αμνηστία παρακολουθεί εδώ και καιρό το έργο της Frontex, συμμετέχοντας ως μέλος της Συμβουλευτικής Επιτροπής για τα Θεμελιώδη Δικαιώματα από την ίδρυσή της το 2012 έως το τέλος του 2022. Μια σειρά μεταρρυθμίσεων της Frontex έχει επεκτείνει ραγδαία τις εξουσίες, τον προϋπολογισμό και την επιχειρησιακή της ικανότητα από την ίδρυσή της το 2004, με τον προϋπολογισμό της να εκτινάσσεται σε πάνω από 1 δισεκατομμύριο ευρώ ετησίως για το 2026.
Η Διεθνής Αμνηστία έχει εκφράσει ανησυχίες σχετικά με τον ρόλο των δραστηριοτήτων θαλάσσιας και εναέριας παρακολούθησης της Frontex στη Μεσόγειο, όσον αφορά τις παράνομες αναχαιτίσεις προσφυγισσών, προσφύγων, μεταναστριών και μεταναστών από την Λιβυκή Ακτοφυλακή.
Η Διεθνής Αμνηστία έχει επίσης αμφισβητήσει επανειλημμένα τη συνέχιση των επιχειρήσεων της Frontex σε χώρες της ΕΕ που υιοθετούν πρακτικές ασυμβίβαστες με το δίκαιο της ΕΕ για το άσυλο και τη μετανάστευση, προτρέποντάς την να αναλάβει άμεση δράση σε περιπτώσεις αναφερόμενων ή φερόμενων παραβιάσεων θεμελιωδών δικαιωμάτων και να κινήσει διαδικασίες σύμφωνα με τις απαιτήσεις του άρθρου 46 του ισχύοντος κανονισμού για τη Frontex, προκειμένου να αναστείλει ή να τερματίσει τις επιχειρήσεις της σε τέτοιες περιπτώσεις.
