Η ΝΑΒΙ ΠΙΛΑΙ ΤΙΜΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΠΕΛ ΕΙΡΗΝΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΔΕΣΜΕΥΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ, ΤΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΛΟΓΟΔΟΣΙΑ
Αντιδρώντας στην είδηση ότι η Νοτιοαφρικανή νομικός και υπερασπίστρια των ανθρωπίνων δικαιωμάτων Νάβι Πιλάι τιμήθηκε με το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης του 2026, η Γενική Γραμματέας της Διεθνούς Αμνηστίας, Agnès Callamard, δήλωσε:
«Απονέμουμε φόρο τιμής στη Νάβι Πιλάι, της οποίας η αφοσίωση στο διεθνές δίκαιο, η ακλόνητη ανεξαρτησία και ηθική που εκπέμπει την έχουν καταστήσει μία από τις πιο αξιοσέβαστες προσωπικότητες στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων της εποχής μας. Το βραβείο αυτό όχι μόνο τιμά έναν εξαιρετικό άνθρωπο, αλλά έρχεται επίσης σε μια εποχή που όλα όσα πρεσβεύει η Νάβι Πιλάι δέχονται ολοένα και πιο έντονες επιθέσεις, καθώς ισχυρά κράτη επιχειρούν να υπονομεύσουν το κράτος δικαίου και να απορρίψουν θεμελιώδεις διεθνείς κανόνες και πρότυπα.
Αυτό το βραβείο όχι μόνο τιμά έναν εξαιρετικό άνθρωπο, αλλά έρχεται επίσης σε μια εποχή που όλα όσα πρεσβεύει η Νάβι Πιλάι δέχονται ολοένα και πιο έντονες επιθέσεις, καθώς ισχυρά κράτη επιχειρούν να υπονομεύσουν το κράτος δικαίου και να απορρίψουν θεμελιώδεις διεθνείς κανόνες και πρότυπα.
— Agnès Callamard, Γενική Γραμματέας της Διεθνούς Αμνηστίας
«Αυτό το βραβείο αποτελεί αναγνώριση ότι η διεθνής δικαιοσύνη είναι ο ακρογωνιαίος λίθος κάθε διαρκούς ειρήνης στον κόσμο. Καθώς το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο δέχεται νέες επιθέσεις με την επιβολή περαιτέρω κυρώσεων από τις Ηνωμένες Πολιτείες σήμερα, αυτό το βραβείο θα πρέπει να υπενθυμίσει στους ηγέτες του κόσμου τον ζωτικό ρόλο που πρέπει να διαδραματίσουν το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και άλλα διεθνή ποινικά δικαστήρια στην αναζήτηση δικαιοσύνης, αλήθειας και αποζημίωσης για εγκλήματα βάσει του διεθνούς δικαίου και παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που διαπράττονται καθημερινά, από την Παλαιστίνη έως το Σουδάν, από τη Μιανμάρ έως την Ουκρανία.
«Από τα πρώτα της βήματα ως νεαρή δικηγόρος που αγωνιζόταν κατά του απαρτχάιντ στη Νότια Αφρική, η Νάβι Πιλάι επέδειξε θάρρος και ανθρωπιά που πρέπει να εμπνέουν όλες και όλους μας. Το έργο της αποτέλεσε μια ισχυρή πρόκληση κατά της ατιμωρησίας για εγκλήματα πολέμου, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και γενοκτονία — πιο πρόσφατα, ενώ ηγούνταν της ιστορικής έρευνας του ΟΗΕ που κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το Ισραήλ είναι υπεύθυνο για γενοκτονία στη Γάζα.
Καθώς το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο δέχεται νέες επιθέσεις με την επιβολή περαιτέρω κυρώσεων από τις Ηνωμένες Πολιτείες σήμερα, αυτό το βραβείο θα πρέπει να υπενθυμίσει στους ηγέτες του κόσμου τον ζωτικό ρόλο που πρέπει να διαδραματίσουν το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και άλλα διεθνή ποινικά δικαστήρια στην αναζήτηση δικαιοσύνης, αλήθειας και αποζημίωσης για εγκλήματα βάσει του διεθνούς δικαίου και παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που διαπράττονται καθημερινά, από την Παλαιστίνη έως το Σουδάν, από τη Μιανμάρ έως την Ουκρανία.
— Agnès Callamard
«Το βραβείο που απονέμεται επάξια στη Νάβι Πιλάι αποτελεί μια συλλογική νίκη για όσους ανθρώπους βρίσκονται στην πρώτη γραμμή του αγώνα για τα ανθρώπινα δικαιώματα, οι οποίοι συνεχίζουν να εκφράζουν την άποψή τους και να υπερασπίζονται τη δικαιοσύνη, τη λογοδοσία και το κράτος δικαίου».
Ιστορικό
Η Νάβι Πιλάι ξεκίνησε την καριέρα της ως δικηγόρος υπεράσπισης ακτιβιστριών/ών κατά του απαρτχάιντ και ήταν η πρώτη γυναίκα που άνοιξε δικηγορικό γραφείο στην τότε γνωστή ως επαρχία Νατάλ το 1967. Στη συνέχεια, το 1995, διορίστηκε αναπληρώτρια δικαστής στο Ανώτατο Δικαστήριο της Νότιας Αφρικής και, την ίδια χρονιά, εκλέχθηκε από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ως δικαστής στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για τη Ρουάντα, όπου υπηρέτησε για οκτώ χρόνια ως πρόεδρος. Διετέλεσε επίσης δικαστής στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο από το 2003 έως το 2008. Το 2008, η Νάβι Πιλάι διορίστηκε Ύπατη Αρμοστής των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα. Το 2021, διορίστηκε πρόεδρος της Ανεξάρτητης Διεθνούς Επιτροπής Έρευνας των Ηνωμένων Εθνών για τα Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη. Επέβλεψε την έκθεση των Ηνωμένων Εθνών, η οποία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το Ισραήλ διαπράττει γενοκτονία στη Γάζα.
