ΓΑΛΛΙΑ: ΟΙ ΝΟΜΟΘΕΤΕΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΠΟΡΡΙΨΟΥΝ ΤΟ ΟΠΙΣΘΟΔΡΟΜΙΚΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ «ΟΙ ΒΑΝΔΑΛΟΙ ΠΛΗΡΩΝΟΥΝ»

Το προτεινόμενο νομοσχέδιο της Γαλλίας, το οποίο προβλέπει ότι οι διαδηλώτριες και οι διαδηλωτές θα πληρώνουν για ζημιές που προκαλούνται σε περιουσιακά στοιχεία από πράξεις βίας κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων στους δρόμους, ακόμη και αν δεν τις προκάλεσαν άμεσα οι ίδιες/οι, θα έχει αποτρεπτικό αντίκτυπο στην ελευθερία της ειρηνικής συνάθροισης και πρέπει να απορριφθεί από τις βουλεύτριες και τους βουλευτές, δήλωσε η Διεθνής Αμνηστία εν όψει της διήμερης συζήτησης στη Γερουσία.

Εάν ψηφιστεί, το νομοσχέδιο ευρέως γνωστό ως «Οι βάνδαλοι πληρώνουν» θα μπορούσε να θεωρήσει άτομα υπεύθυνα για πράξεις που δεν διέπραξαν προσωπικά, υπό την προϋπόθεση ότι συμμετείχαν «εν γνώσει τους» σε συγκέντρωση όπου έλαβαν χώρα πράξεις βίας, κλοπής, καταστροφής ή ζημιών σε περιουσία. Κάποια/ος διαδηλώτρια/ής θα μπορούσε να υποχρεωθεί να καταβάλει έως και 10.000 ευρώ· επιπλέον, σε περίπτωση μη καταβολής της αποζημίωσης, θα μπορούσαν να κατασχεθούν οι κοινωνικές παροχές, γεγονός που ενέχει τον κίνδυνο να βυθίσει ακόμη περισσότερο στη φτώχεια οικογένειες που ήδη βρίσκονται στο περιθώριο. Οι γονείς ενδέχεται επίσης να θεωρηθούν αστικά υπεύθυνοι για πράξεις που δεν διέπραξαν τα παιδιά τους.

«Το νομοσχέδιο αυτό, που έρχεται σε συνέχεια μιας σειράς νομοθετικών τροποποιήσεων για τον περιορισμό του δικαιώματος της διαμαρτυρίας στη Γαλλία, απειλεί να αποτρέψει ακόμη περισσότερο τους πολίτες από το να βγουν στους δρόμους για να ασκήσουν τα δικαιώματά τους στην ελευθερία της έκφρασης και της ειρηνικής συνάθροισης», δήλωσε η Nathalie Godard, Διευθύντρια του Τμήματος Δράσης της Διεθνούς Αμνηστίας στη Γαλλία.

«Το να θεωρούνται υπεύθυνες/οι οι διαδηλώτριες/ές – και να υποχρεώνονται να πληρώσουν – για πράξεις που διέπραξαν άλλοι δημιουργεί τον κίνδυνο αυθαίρετης τιμωρίας και θα ήταν αντίθετο προς τις διεθνείς υποχρεώσεις της Γαλλίας. Εάν ψηφιστεί, αυτό το νομοσχέδιο θα αποτελέσει ένα βαθιά οπισθοδρομικό βήμα και πρέπει να απορριφθεί κατηγορηματικά από τους νομοθέτες».

Σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, όσα άτομα συμμετέχουν σε διαδηλώσεις μπορούν να θεωρηθούν υπεύθυνα μόνο για τη δική τους συμπεριφορά και οποιαδήποτε τέτοια ευθύνη πρέπει να βασίζεται σε αποδεικτικά στοιχεία ατομικής ευθύνης.

Σύμφωνα με την ισχύουσα γαλλική νομοθεσία, τα οικογενειακά επιδόματα κοινωνικής ασφάλισης και τα επιδόματα στέγασης προστατεύονται γενικά από κατάσχεση για την είσπραξη χρεών. Το νομοσχέδιο εισάγει πρόσθετες εξαιρέσεις σε αυτή την προστασία, επιτρέποντας την κατάσχεση αυτών των επιδομάτων για την είσπραξη αποζημιώσεων. Αυτό θα περιλαμβάνει περιπτώσεις όπου όταν η ζημία προκαλείται από παιδιά θα μειώσει την οικονομική στήριξη που διατίθεται στις οικογένειες για την κάλυψη των βασικών αναγκών και δαπανών τους. Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης τη δυνατότητα κατάσχεσης πληρωμών από το Ενεργό Εισόδημα Αλληλεγγύης (Revenu de Solidarité Active), ένα επίδομα που έχει σχεδιαστεί για να παρέχει ένα ελάχιστο εισόδημα σε άτομα που, διαφορετικά, δεν θα είχαν καθόλου ή πολύ χαμηλό εισόδημα.

«Η κατάσχεση των οικογενειακών επιδομάτων, της στεγαστικής ενίσχυσης ή του ενεργού εισοδήματος αλληλεγγύης θα μπορούσε να έχει καταστροφικές συνέπειες για ορισμένα από τα πιο ευάλωτα άτομα, επηρεάζοντας τη δυνατότητά τους να εξασφαλίσουν ένα επαρκές βιοτικό επίπεδο για τα ίδια και τις οικογένειές τους», δήλωσε η Natalie Goddard.

Το προτεινόμενο νομοσχέδιο διευρύνει επίσης το πεδίο εφαρμογής της ποινής του αποκλεισμού από τη γαλλική επικράτεια για άτομα που είναι «αλλοδαποί υπήκοοι» και τα οποία έχουν κριθεί ένοχα για ορισμένα σοβαρά αδικήματα που διαπράχθηκαν κατά τη διάρκεια δημόσιων συγκεντρώσεων. Σε αυτά περιλαμβάνονται επιθέσεις κατά της σωματικής ακεραιότητας άλλων, σοβαρές ζημιές σε περιουσία, όπως εμπρησμός, καθώς και διακεκριμένη κλοπή ή λεηλασία.

Η Διεθνής Αμνηστία καλεί τους νομοθέτες να διασφαλίσουν ότι σε καμία περίπτωση η ποινή της απέλασης από το γαλλικό έδαφος δεν θα οδηγήσει σε παραβίαση της αρχής της μη επαναπροώθησης, η οποία είναι απόλυτη και απαγορεύει την απέλαση οποιουδήποτε, ανεξαρτήτως καθεστώτος, σε τόπο όπου θα διατρέχει πραγματικό κίνδυνο δίωξης ή παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

«Η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει ήδη την ποινή της απέλασης από το γαλλικό έδαφος. Επομένως, εκφράζουμε βαθιά ανησυχία ότι η εν λόγω τροπολογία ενδέχεται να εισάγει ξενοφοβική ρητορική στη νομοθετική συζήτηση και να τροφοδοτήσει περαιτέρω τη μετατροπή των προσφυγισσών/ων, των μεταναστριών/ών, των αιτουσών/ντων άσυλο και των μειονοτήτων σε εξιλαστήρια θύματα», δήλωσε η Natalie Goddard.

Ιστορικό

Το νομοσχέδιο πρόκειται να συζητηθεί στη Γαλλική Γερουσία στις 27 και 28 Οκτωβρίου.

Η γαλλική κυβέρνηση ανακοίνωσε το προτεινόμενο νομοσχέδιο με τίτλο «Αποζημίωση για καταστροφές που προκλήθηκαν από βία ή υλικές ζημίες σε δημόσιους χώρους και είσπραξη αποζημιώσεων» το καλοκαίρι του 2026, μετά βίαια επεισόδια και υλικές ζημίες που σημειώθηκαν κατά τη διάρκεια του τελικού του UEFA Champions League τον Μάιο του 2026. Οι γαλλικές αρχές έθεσαν το νομοσχέδιο αυτό στην κοινοβουλευτική ημερήσια διάταξη και κίνησαν ταχεία διαδικασία για την εξέτασή του, στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων διαδηλώσεων στη Γαλλία, οι οποίες ξεκίνησαν στις 31 Αυγούστου 2026 στα προάστια και από τις 18 Σεπτεμβρίου στην πρωτεύουσα».