ΕΕ: ΟΙ ΝΕΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΣΥΛΟ ΚΑΙ ΤΙΣ «ΑΣΦΑΛΕΙΣ ΧΩΡΕΣ» ΥΠΟΝΟΜΕΥΟΥΝ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΙΣΣΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ
Αντιδρώντας στη συμφωνία μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τους νέους κανόνες της ΕΕ για το άσυλο, οι οποίοι υπονομεύουν τα ίδια τα θεμέλια της προστασίας των προσφυγισσών και των προσφύγων, η Olivia Sundberg Diez, Υπεύθυνη της Διεθνούς Αμνηστίας για θέματα Μετανάστευσης και Ασύλου, δήλωσε:
«Πρόκειται για μια άνευ προηγουμένου επίθεση κατά του ασύλου στην ΕΕ, η οποία πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο ενός ευρύτερου πλαισίου τιμωρητικών μέτρων απέλασης, τα οποία βρίσκονται ακόμη υπό διαπραγμάτευση. Αυτή η απροκάλυπτη προσπάθεια παράκαμψης των διεθνών νομικών υποχρεώσεων μετατοπίζει περαιτέρω την ευθύνη της ΕΕ για την προστασία των προσφυγισσών και των προσφύγων σε χώρες εκτός Ευρώπης και απέχει πολύ από μια ανθρώπινη μεταναστευτική πολιτική που σέβεται την αξιοπρέπεια των ανθρώπων.
Οι αλλαγές στην έννοια της «ασφαλούς τρίτης χώρας» θα σημαίνουν ότι οι αιτούσες και οι αιτούντες άσυλο στην ΕΕ ενδέχεται να δουν τις αιτήσεις τους να απορρίπτονται χωρίς να εξεταστούν, να σταλούν σε χώρες με τις οποίες δεν έχουν καμία σχέση και στις οποίες ενδέχεται να μην έχουν πάει ποτέ. Η συμφωνία αυτή σηματοδοτεί την αποκήρυξη της δέσμευσης της ΕΕ για την προστασία των προσφυγισσών και των προσφύγων και ανοίγει τον δρόμο για τα κράτη μέλη της ΕΕ να συνάψουν συμφωνίες με τρίτες χώρες για την επεξεργασία των αιτήσεων ασύλου εκτός της ΕΕ.
«Η σημερινή συμφωνία εισάγει επίσης έναν κατάλογο χωρών προέλευσης που θεωρούνται «ασφαλείς» σε επίπεδο ΕΕ, επιβαρύνοντας τις αιτούσες και τους αιτούντες άσυλο με την ευθύνη να αποδείξουν το αντίθετο. Αυτό υπονομεύει την ατομική αξιολόγηση των αιτήσεων προστασίας και δημιουργεί ένα ακόμη εμπόδιο στο νομικό λαβύρινθο που αναμφίβολα θα στερήσει από τους ανθρώπους που διατρέχουν κίνδυνο την προστασία που χρειάζονται».
Ιστορικό
Στις 18 Δεκεμβρίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο συμφώνησαν επί των προτεινόμενων κανόνων που τροποποιούν την έννοια της «ασφαλούς τρίτης χώρας» στον κανονισμό της ΕΕ για τις διαδικασίες ασύλου, καθώς και επί της εισαγωγής ενός καταλόγου «ασφαλών χωρών προέλευσης» σε επίπεδο ΕΕ.
Οι κανόνες θα διευκολύνουν τα κράτη μέλη να εφαρμόζουν την έννοια της «ασφαλούς τρίτης χώρας» για να απορρίπτουν αιτήσεις ασύλου ως μη αποδεκτές, χωρίς να εξετάζουν το βάσιμο τους, και να μεταφέρουν με τη βία άτομα που αναζητούν ασφάλεια σε χώρες με τις οποίες δεν έχουν καμία σχέση ή από τις οποίες ενδεχομένως έχουν μόνο διέλθει. Οι κανόνες αυτοί θα ισχύουν από τον Ιούνιο του 2026, παράλληλα με το υπόλοιπο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο.
Ο νέος κατάλογος ασφαλών χωρών προέλευσης σε επίπεδο ΕΕ περιλαμβάνει το Μπαγκλαντές, την Κολομβία, την Αίγυπτο, το Κόσοβο, την Ινδία, το Μαρόκο και την Τυνησία, καθώς και τις υποψήφιες προς ένταξη στην ΕΕ χώρες (με εξαιρέσεις). Οι υπήκοοι αυτών των χωρών θα θεωρούνται ότι δεν χρειάζονται προστασία και θα υποβάλλονται σε ταχεία διαδικασία ασύλου, χωρίς να γίνεται εξατομικευμένη αξιολόγηση των αιτήσεών τους. Οι διατάξεις που επεκτείνουν τον ορισμό των «ασφαλών χωρών προέλευσης» μπορούν να εφαρμοστούν αμέσως.